Rajat Singhs magisch-realistische beelden zijn te zien in WM Gallery in Amsterdam. Het zijn reflectiefoto’s, het lijkt geconstrueerde fotografie, maar niets is minder waar. Alle foto’s zijn met één klik gemaakt. Hij gebruikt de zoeker echter weloverwogen en wacht ook op het juiste moment. Desondanks is hij vaak verrast door het resultaat.
Ik spreek met Rajat Singh, wiens naam zilveren leeuw betekent, in de galerie. De laatste jaren houdt hij zich bezig met reflectiefotografie. Zo legt hij een magische wereld vast die overal om ons heen bestaat – meestal in de stad – en die we op het eerste gezicht niet zien.
Surrealistische patronen en texturen
Rajat: “Maar als je er even in duikt, zie je surrealistische voorstellingen die ontstaan door een onnatuurlijke overlapping van beelden, waardoor vreemde patronen en texturen tevoorschijn komen, wat resulteert in een compleet nieuwe esthetiek. Al die patina, het vuil, de glinsteringen – het worden allemaal versieringen in mijn foto’s. Ik wil deze vreemde, fantasierijke wereld overbrengen op mijn publiek.”
Hij fotografeert al 25 jaar. “Ik heb mijn portie klassieke sjablonen en plaatjes wel gehad waar fotografen graag naar streven. Ik heb altijd een voorkeur gehad voor een andere kunstvorm, een nieuw gebied, een nieuwe ervaring, of het nu gaat om muziek, schilderkunst of beeldhouwkunst.”
Terwijl andere kunstvormen zich de afgelopen decennia hebben ontwikkeld, is de fotografie volgens hem niet met die ontwikkeling meegegaan.
“Fotografie staat al tientallen jaren een beetje stil. Ik ben het een beetje zat om steeds dezelfde foto’s te kopiëren. Ik voelde me aangetrokken tot reflectie. Het creëert een compleet nieuwe esthetiek. Er zit zoveel schoonheid in de details. Het verrassingselement is spannend. Bij reflecties weet je niet wat je zult ontdekken. Soms maak ik een foto en kan ik niet geloven hoe die tot stand is gekomen.”
Heeft hij een sleutelwerk?
Dat heeft hij niet. “Al mijn foto’s zijn bijzonder. Ik zie ze als gelijkwaardig.” Maar hij ziet wel dat zijn publiek een voorkeur heeft. “Mensen waarderen bijvoorbeeld series foto’s van glanzend geschilderde houten deuren. De foto lijkt bijna een schilderij. Iedereen lijkt dat mooi te vinden. En het publiek houdt ook van foto’s met meer dan één weerspiegeling.”
Hoe bereikt hij die verschillende reflecties? Hij vindt lagen in de camera-opname zelf, zegt hij. “Je moet zoeken naar de mogelijkheden. Veel dingen moeten kloppen. Overlappende beelden contrasteren meestal te veel, wat niet werkt, dus de juiste belichting is belangrijk. Het moeten ook interessante onderwerpen zijn. Vaak zie je drie verschillende voorstellingen.” Hij probeert de beelden zoveel mogelijk vrij te houden van rommel – borden, verkeer, beveiligingscamera’s en mensen – hij houdt van de tijdloze kwaliteit die het uitstraalt, alsof de tijd stilstaat.
Architect
Hij fotografeert al meer dan 25 jaar. Maar eigenlijk is hij architect. Hij behaalde zijn masterdiploma architectuur aan de Universiteit van Sydney. “Ik hield me bezig met interieurontwerp en meubels. En de afgelopen jaren heb ik me beziggehouden met erfgoed, de restauratie van Australische gebouwen uit het begin van de 19e eeuw. Australië heeft niet veel oude architectuur, dus de mensen koesteren die.”
Als kind was hij al artistiek actief. Hij schetste en schilderde veel. Na zijn afstuderen ging hij beeldhouwen en schilderen en is sindsdien een groot bewonderaar van alle kunstvormen. “Maar fotografie was het makkelijkst te beoefenen.”
Nader bekeken
We gaan een aantal foto’s eens nader bekijken. De eerste is een foto uit Leiden van een klassiek gebouw in het centrum met de tekst van een gedicht van Pablo Neruda erop geprojecteerd. Het blijkt te zijn genomen vanuit een café met twee ramen. Je ziet ook elementen van het café zelf, zoals twee zwarte ronde ringen en een luchtbuis aan het plafond.
Een foto van zwart-wit gestreepte T-shirts. Je ziet de ronde kraag en de schouders. De horizontale lijnen van de shirts worden benadrukt door luiken, die ook schaduwen werpen. En jawel, er loopt iemand voorbij. “Ik wachtte tot er iemand voorbijkwam, zodat ik hem ‘bevroren’ kon vastleggen.”
Een glanzend geschilderde deur in blauw, wit en zwart. Een typisch Amsterdamse deur. De textuur van het hout is zichtbaar. We zien ook regendruppels. En zelfs vingerafdrukken van mensen. Het is als een schilderij in impressionistische stijl.
Ernaast het geruite glas van een badkamer waarin rood, wit, groen en blauw te zien zijn. “Je kunt er op drie manieren naar kijken. Ten eerste: de totale compositie, waarin je, als je goed kijkt, een boom en een wolk ziet. Ten tweede: het vierkante mozaïek dat er telkens anders uitziet. Ten derde: in elk vierkant zie je complexe patronen.”
En nummer vijf, een foto van de steigers van een gebouw in aanbouw. Het blijkt het grote, nieuwe witte gebouw aan het Leidseplein in Amsterdam te zijn, dat er heel modern uitziet en enigszins contrasteert met de omgeving. Rajat vindt het niet erg. “Ik vind het contrast met de oude architectuur mooi.” Hij nam de foto vanaf het ABN AMRO-gebouw aan de overkant. Je ziet de tramlijnen nog steeds. “Het zit vol industriële elementen. De steigers werpen schaduwen, waardoor alle lijnen dubbel lijken.”
Tot slot, wat is zijn filosofie?
Rajat: “Ik fotografeer niet graag mooie dingen. Ik vind het leuk om schoonheid te vinden in het alledaagse. Het ontwikkelen van mijn vaardigheden is belangrijker voor mij dan het eindproduct.” Hij laat zijn foto’s niet beïnvloeden door ambitie. “Het is meer een natuurlijke ontdekking. Soms zeggen mensen: ‘Waarom neem je geen glas mee? Dat maakt het makkelijker.’ Dat zou voor mij vals spelen zijn. Het gaat om wat een willekeurige omgeving oplevert. Het is net als de natuur; alle schoonheid is er omdat het willekeurig is.”
2 Pingbacks