- This event has passed.
Fong-Leng & Mathilde | Chic Le Freak
February 16 @ 08:00 - 17:00
Museum JAN en Museum MORE | Kasteel Ruurlo brengen de revolutionaire creaties van het Nederlandse mode-icoon Fong-Leng. Daarbij focust de tentoonstelling in Kasteel Ruurlo zich vooral op de ronkende jaren ’70 én Fong-Lengs relatie met ‘levend kunstwerk’ Mathilde Willink.
Naast een selectie unieke, sculpturale gewaden toont MORE ook denim ontwerpen die Fong-Leng maakte voor Levi’s. Nieuwe werken van modefotograaf Ferry van der Nat laten bovendien zien hoe eigentijds de mode van Fong-Leng nog steeds is.
Mode als kunst
Het is dit jaar precies 60 jaar geleden dat de Nederlands-Chinese Carla Maria Fong Leng Tsang (1937) haar turbulente carrière start. Ze is dan een van de weinige vrouwelijke modemakers en doorbreekt begin jaren ’70 het heersende beeld van Nederlandse haute couture. Alles aan Fong-Leng ademt de sfeer van het Amsterdam van die tijd. Haar uitbundige, theatrale creaties en ook haar baanbrekende modeshows met opzwepende discomuziek doen stof opwaaien in de keurige Nederlandse modewereld.
Ze ontwikkelt een geheel eigen signatuur en laat zich onder meer inspireren door haar Chinese roots en door Aziatische plant- en diermotieven. Ze gebruikt materialen zoals leer, suède, zijde en maraboe-veren. Bij het maken van haar fantasierijke of exotische creaties past ze oude handwerktechnieken toe zoals plisseren, smokwerk en applicaties. Fong-Leng heeft zichzelf dan ook nooit als ontwerper gezien maar als modekunstenaar. Haar stukken ziet ze als autonome kunstwerken. “Ik wil iets scheppen dat niet vergaat. Ja, noem het streven naar onsterfelijkheid”, zei ze ooit.
Mathilde
Het is Fong-Lengs modekunst die een sterke band zou scheppen met een andere eigenzinnig vrouw. De Zeeuwse Mathilde Willink-de Doelder (1938-1977) bezoekt in 1971, samen met haar man Carel Willink (1900-1983), Fong-Lengs net geopende winkel. Studio Fong Leng op de Amsterdamse P.C. Hoofststraat is ingericht met glas en scheepsmetaal, er wordt champagne geschonken, kleding gepast en gedanst. Het adres zal uitgroeien tot the place to be voor toonaangevende Nederlanders en zelfs internationale jetset. Mathildes eerste aankoop is de start van een jarenlange vriendschap tussen haar en Fong-Leng. Ze lijken voorbestemd om in een gezamenlijke arena te schitteren. De kostbare Fong-Leng creaties die Mathilde voortaan draagt, worden bekostigd door haar echtgenoot.
Mathilde wordt een iconische verschijning in het Amsterdamse straatbeeld en nachtleven. Ze voelt zich een levend kunstwerk, doet dagelijkse boodschappen in vol ornaat en maakt zich op met weelderige make-up geprepareerd door Willink. In Fong-Leng creaties is Mathilde uiterlijk eindelijk geworden wie ze van binnen altijd al was. Omgekeerd is de rijzige Mathilde een fantastische ambassadeur voor het werk van Fong-Leng. Die zegt in 1974: “Ze is een van de liefste mensen die ik graag om me heen heb. Zij is echt een schat. Een type zonder vervelende vrouwelijke kleinigheden. En zo eerlijk. Zij kan werkelijk alles dragen. Zo perfect. Bovendien komt ze overal. Zij draagt mijn naam uit.” Fong-Leng maakt modegeschiedenis terwijl Mathilde zo bekend is, dat ze alleen nog aangeduid wordt met haar voornaam.
Innige band
In 1975 zou Carel Willink Mathilde, gekleed in een metaalkleurige luipaardmantel, vereeuwigen in een monumentaal schilderij. Het is tevens het laatste portret dat Willink van zijn muze en derde vrouw zou maken. De schilder heeft besloten van haar te scheiden. De driehoek Fong-Leng, Mathilde en Willink wordt verbroken. Mathilde raakt stuurloos en overlijdt in 1977 plotseling onder mysterieuze omstandigheden. Fong-Leng kleedt haar voor haar begrafenis in een bijzonder broekpak: een laatste eerbetoon aan een innige band. Anderhalf jaar later komt Mathildes zorgvuldig bij elkaar verzamelde garderobe onder de veiling. Mathilde had, naar verluidt, de wens dat haar Fong-Leng creaties in een museum terecht zouden komen. In zekere zin is die droom werkelijkheid geworden. Verschillende Nederlandse musea, waaronder Museum MORE hebben stukken van Fong-Leng in hun collecties.
Kate Bush, Levi’s…
De carrière van Fong-Leng stopt niet na het overlijden van Mathilde. Zo poseert de jonge Britse popster Kate Bush in 1979 in een wijde goudgele Fong-Leng creatie, tijdens een legendarische shoot van popfotograaf Claude Vanheye, in een Amsterdamse parkeergarage. En begin jaren ’80 ontwerpt Fong-Leng een jeanscollecties voor Levi’s. Inmiddels is een denim schubbenjack van haar hand een gewild collectors item. Ook haar Levi’s broeken van 40 jaar geleden kun je nog altijd gemakkelijk dragen als modern design.
Grootse shows
Fong-Lengs creativiteit en vakmanschap hebben haar gemaakt tot misschien wel de beste modeontwerper die Nederland gekend heeft. Ze heeft de grens tussen mode en kunst vervaagd met haar werk. Ze liet zich niet tegenhouden door conventies. Dacht letterlijk groots. Samen met haar team organiseerde ze enorme mode events in locaties zoals de Amsterdamse Beurs van Berlage, het Tropenmuseum en Theater Carré, culminerend in een modeshow in het PSV-voetbalstadion in 1983. Het is vrijdagmiddag 20 augustus. Popmuziek klinkt luidt uit stadionboxen en ruim 15.000 fans hebben een ticket gekocht. Tegen het einde van de show begint het pijpenstelen te regenen, mannequins lopen onder paraplus, maar het publiek juicht de modediva vanaf de tribunes toe en scanderen haar naam.
Fong-Leng is nog altijd actief als autonoom kunstenaar.
Afbeelding: Eddy Wenting, Portret van Fong-Leng, 2025, uitsnede. ©Eddy Wenting
22.11.25 – 28.06.26