- This event has passed.
De paddenstoel aan het einde van de wereld – een tentoonstelling over verval en veerkracht
November 9, 2025 @ 11:00 - April 12, 2026 @ 17:00

Hoe leven we verder in een wereld die steeds meer onder druk staat? De natuur geeft ons een verrassend antwoord: ze komt bijna altijd weer terug, zelfs op plekken die onherstelbaar beschadigd of verlaten lijken.
In de tentoonstelling De paddenstoel aan het einde van de wereld, te zien in CODA Museum Apeldoorn van 9 november 2025 tot en met 12 april 2026, maak je een wandeling langs indrukwekkende, spectaculaire en spannende kunstwerken van zeven kunstenaars en kunstenaarsduo’s. Zij laten zien hoe wij kijken naar de natuur, hoe we er deel van uitmaken en hoe de mens vaak alles dat leeft beïnvloedt en naar eigen hand probeert te zetten.
Sommige kunstwerken tonen hoopvolle samenwerkingen tussen mens en natuur, terwijl andere werken juist de schade laten zien die onherstelbaar is. Voor een aantal werken worden ook nieuwe technologieën en samenwerkingen met wetenschappers ingezet om zo frisse ideeën en beelden vorm en inhoud te geven. Laat je verrassen, raken en inspireren door kunst die vragen stelt over onze toekomst, onze plek in de wereld en wat we kunnen leren van de veerkracht van de natuur.
De paddenstoel aan het einde van de wereld
In het boek De paddenstoel aan het einde van de wereld beschrijft antropoloog Anna Lowenhaupt Tsing hoe na de atoombomaanval op Hiroshima een matsutake-paddenstoel – die juist gedijt in door de mens verstoorde landschappen – als eerste teken van leven verscheen. Ze volgt de reis van deze zeldzame paddenstoel; van plukkers in Oregon tot fijnproevers in Japan. Hun verhalen laten zien hoe de geschiedenis en ecologie van deze paddenstoel verweven zijn met de kwetsbare levens van mensen. Zo onderzoekt Tsing de gevolgen voor de mens die moet leven in een natuur die door eigen toedoen ontregeld is; een idee dat de basis vormt voor deze tentoonstelling.
In de tentoonstelling
De paddenstoel aan het einde van de wereld is verdeeld over de twee grote tentoonstellingsruimtes van CODA Museum (de grote zaal en de Noordzaal). CODA combineert deze ruimtes tot één grote ervaring. In de tentoonstelling is onder andere een unieke installatie te zien van meerdere (video)werken van kunstenaarsduo Broersen & Lukács. De werken zijn in deze samenstelling nog niet eerder in Nederland te zien geweest. In de tentoonstelling is ook een aantal spectaculaire, grootschalige kunstwerken te zien, zoals een zeven meter hoog ‘worteltapijt’ van Diana Scherer, een monumentale software-installatie van het duo Driessens & Verstappen en kunstwerken met geur en geluid van Suzette Bousema. Bijzonder zijn de bruiklenen van de internationaal gerenommeerde kunstenaar Otobong Nkanga. Van Nkanga is onder andere een acht meter breed wandtapijt te zien in de tentoonstelling.
Deelnemend kunstenaars
Suzette Bousema, Persijn Broersen & Margit Lukács, Driessens & Verstappen, Maartje Korstanje, Otobong Nkanga, Zeger Reyers, Diana Scherer
Opening
De paddenstoel aan het einde van de wereld wordt op zondag 9 november om 14.30 uur in CODA Museum geopend. De operazanger Shahram Yazdani, die ook de zang verzorgde voor de film Forest on Location van Margit Lukács en Persijn Broersen, treedt tijdens de opening op. Aanwezig zijn bij de opening? Meld je dan aan op www.coda-apeldoorn.nl/paddenstoel.
FUNGI. Anarchistische ontwerpers bij Nieuwe Instituut
Nieuwe Instituut, het nationale museum voor architectuur, design en digitale cultuur, presenteert van 21 november 2025 tot en met 9 augustus 2026 FUNGI. Anarchistische ontwerpers. Deze nieuwe tentoonstelling is samengesteld door Anna Tsing, die talloze denkers, makers, activisten, ontwerpers en curatoren inspireerde met haar boek De paddenstoel aan het einde van de wereld, en ontwerper Feifei Zhou (terriStories). Met FUNGI. Anarchistische ontwerpers als tentoonstelling op het snijvlak van wetenschap, kunst en design, kijkt het Nieuwe Instituut over de traditionele grenzen van ontwerpdisciplines: wat kunnen we leren van niet-menselijk leven? FUNGI. Anarchistische ontwerpers is daarmee geen klassieke designtentoonstelling, maar een experimentele ruimte die uitnodigt tot anders denken, anders leven en anders ontwerpen en daarmee een goede aanvulling op De paddenstoel aan het einde van de wereld in CODA Museum.
FUNGI. Anarchistische ontwerpers: https://nieuweinstituut.nl/projects/fungi-anarchistische-ontwerpers