Oude Meesters uit Kyiv in Den Haag

Vanaf 21 juni zijn in Museum Bredius 14 schilderijen uit het beroemde Khanenko Museum in Kyiv (Oekraïne) te zien. We combineren deze met 12 werken uit onze eigen collectie. Portretten, stillevens, landschappen en historiestukken uit Kyiv en Den Haag hangen voor de eerste keer naast elkaar en vertellen samen het verhaal van de nauwe contacten tussen Nederland en Oekraïne. En wat daarbij heel bijzonder is: Abraham Bredius, grondlegger van onze collectie, heeft alle tentoongestelde schilderijen eind 19^de eeuw zelf in Kyiv gezien.

Abraham Bredius (1855-1946) maakte in 1897 een rondreis door Oost-Europa en ontmoette toen het verzamelaarsechtpaar Bohdan (1849-1917) en Varvara Khanenko (1852-1922). “Met de tentoonstelling Oude Meesters uit Kyiv in Den Haag willen we laten zien dat Bredius en het echtpaar Bohdan en Varvara Khanenko een passie deelden voor dezelfde Europese kunst”, vertelt conservator Willem Jan Hoogsteder. “Twee jaar na die ontmoeting vond in Den Haag de eerste vredesconferentie plaats. En nu, ruim 125 jaar later, kunnen we bijzondere schilderijen uit oorlogsgebied tonen in de stad van Vrede en Recht.”

Bredius op reis
De aanleiding voor de rondreis van Bredius was het vinden van onbekende schilderijen van Rembrandt voor de grote Rembrandt-tentoonstelling ter gelegenheid van de inhuldiging van Koningin Wilhelmina in Amsterdam (1898). Op zijn reis, die twee maanden duurde, deed de directeur van het Mauritshuis de steden Warschau, Krakau, Lviv, Kyiv, Sint-Petersburg en Moskou aan en bezocht hij verschillende kastelen in de regio Galicië. Hij deed uitgebreid verslag van wat hij zag en besteedde uiteindelijk zo’n veertig pagina’s in twee zakboekjes aan de omvangrijke collectie van Bohdan en Varvara Khanenko. De originele zakboekjes zijn te zien in de tentoonstelling. Het statige herenhuis van het verzamelaarsechtpaar in de Oekraïense hoofdstad is sinds 1919 het Bohdan and Varvara Khanenko National Museum of Arts.

Indrukwekkend portret

Tijdens zijn zoektocht stuitte Bredius op een groot portret van een man in oriëntaalse kleding. Bredius noteerde in zijn zakboekje dat dit werk van Rembrandt zou kunnen zijn, maar het is zeer waarschijnlijk een navolger van de grote meester. Hoe dan ook is het een indrukwekkend schilderij en een van de hoogtepunten van deze tentoonstelling. Het wordt gecombineerd met een zelfportret van Samuel van Hoogstraten (1644) uit onze eigen collectie. Een andere mooie combinatie is het Stilleven met Chocoladeservies uit 1640 van de Spanjaard Juan de Zurbarán uit Kyiv naast een Stilleven met pijp van Pieter Janssens Elinga. Verder hangen twee schilderijen vol humor over het boerenleven naast elkaar. Het gaat om een werk van David Vinckboons en een navolger van Adriaen Brouwer (Den Haag).

Impact van oorlogen

De Khanenko-collectie heeft het nodige te verduren gehad. Tijdens de Tweede Wereldoorlog roofden de Duitse bezetters een aanzienlijk deel van de verzameling. Veel van de schilderijen die Bredius in 1897 zag, zijn tot op de dag van vandaag spoorloos. En vanaf het begin van de Russische inval in Oekraïne (februari 2022) is het Khanenko Museum leeggeruimd en de collectie elders opgeslagen. Museum Bredius is zeer vereerd dat het een selectie van de werken deze zomer aan het publiek kan tonen. De tentoonstelling Oude Meesters uit Kyiv in Den Haag is tot en met 28 september te zien.

De tentoonstelling kwam tot stand in samenwerking met het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis (Den Haag) en met steun van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van het Koninkrijk der Nederlanden, het ministerie van Cultuur en Strategische Communicatie van Oekraïne, Bestuur van de stad Kiev, Departement Cultuur van het uitvoerend orgaan van de gemeenteraad van Kiev (Bestuur van de stad Kiev), Stichting Steunfonds Museum Bredius, Rabobank, Stichting Zabawas, Ernst von Siemens Kunststiftung, Kortmann Art Packers & Shippers, Hendrik Muller Fonds en Sint Nicolaas Gasthuis.

21 juni – 28 september 2025

https://museumbredius.nl/