{"id":27953,"date":"2025-01-03T05:47:27","date_gmt":"2025-01-03T04:47:27","guid":{"rendered":"https:\/\/inzaken.eu\/?p=26076"},"modified":"2025-06-25T07:06:11","modified_gmt":"2025-06-25T05:06:11","slug":"caroline-schroder-ik-moet-alles-volgen-waar-mijn-oog-op-valt-en-loslaten-dat-het-ergens-over-moet-gaan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/2025\/01\/03\/caroline-schroder-ik-moet-alles-volgen-waar-mijn-oog-op-valt-en-loslaten-dat-het-ergens-over-moet-gaan\/","title":{"rendered":"Caroline Schr\u00f6der: \u201cIk moet alles volgen waar mijn oog op valt en loslaten dat het ergens over moet gaan.”\u00a0"},"content":{"rendered":"\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Op de PAF , de Photographers Art Fair in Loods 6 te Amsterdam zag ik bijzonder werk van Caroline Schr\u00f6der, onder meer tweeluiken. Twee verschillende beelden naast elkaar die samen iets te zeggen hadden. Het deed me denken aan Italiaanse fresco\u2019s. <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ik maakte met haar een afspraak en zocht haar op in een voormalige school in Bussum, een mooi gebouw omringd door een planten- en groentetuin dat aan de buitenkant begrensd werd door een natuurlijk hekwerk van lange takken, waarschijnlijk wilgentakken.<\/p>\n\n\n\n

De kwetsbaren in de maatschappij <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ze heeft een ruim lokaal met een witte bank, grote groene bladerplanten, en werken van haarzelf op de kast en aan de muur. Ik zie daar de tweeluiken terug. Ik zie ook langgerekte beelden die lijken op Afrikaanse beelden. We drinken goede sterke koffie en Caroline vertelt.<\/p>\n\n\n\n

Ze studeerde op de Kunstacademie St. Joost<\/em> in Breda. In het derde jaar van St. Joost was ze meestal bezig met fotografie en film, maar op de Afdeling Grafiek voelde ze veel meer vrijheid in het kiezen van allerlei andere disciplines. Zo leerde ze over verschillende ets technieken en te leren boekbinden.  Op de Rijksakademie in Amsterdam kon ze een speciaal project doen met heliogravures. “Een zeer complexe fotografische etstechniek.” De uitwerkingen ervan werden op haar eindexamen tentoonstelling getoond naast haar zelfportretten en documentaire portretten uit Polen.<\/p>\n\n\n\n

Na haar afstuderen als documentair portretfotograaf bleef ze een tijd hangen in Breda en had al in haar hoofd dat ze meer met fotografie wilde doen dan puur portretten. <\/p>\n\n\n\n

In eerste instantie richtte ze zich met name van mensen uit kwetsbare groepen, vertelt ze. “Ik ging naar landen als Rusland, Polen, Bulgarije om in verpleeghuizen en liefdadigheidsinstellingen oudere mensen en psychiatrische pati\u00ebnten te portretteren. Dat was vlak nadat ik de Academie, Academie St. Joost<\/em>, afdeling Fotografie en Film, in Breda had afgerond. In Moskou en ook op andere plaatsen sliep ik tussen de mensen die ik fotografeerde. Het ging pro deo, alleen de reis en het verblijf werd  betaald. Ik kwam in Boergas in Bulgarije via de gemeente Rotterdam die daar een ouderenproject geadopteerd had. Ik ben altijd geraakt door de kwetsbaren in de maatschappij.”<\/p>\n\n\n\n

Series <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ze deed mee aan fotoprojecten die als \u2018open call\u2019 werden uitgeschreven door gemeenten en provincies, benaderde die ook soms los van een project en maakte de ene na de andere serie. Meestal met grootbeeld camera. Voor Amsterdam, een serie over jongeren aan het begin van hun puberteit (\u2018Too hot to handle\u2019<\/em>), en daarnaast projecten voor de stad Utrecht, Amersfoort en de provincie Noord-Brabant. “Voor Amsterdam bracht ik de innerlijke wereld van pubers in beeld, ook hoe ze graag in beeld willen komen. Voor Amersfoort legde ik de ‘dienstbaren’ vast, de ontelbare onzichtbare vrijwilligers, zowel kinderen als volwassenen. Nederland is een groot vrijwilligersland.” De close-ups kwamen op grote billboards op diverse plekken in de stad Amersfoort.<\/p>\n\n\n\n

Ondertussen was ze zwanger van haar eerste zoon. Die kwam ter wereld met een ernstige ziekte en overleed – na een ziekbed – binnen een half jaar. “Die tijd hebben we grotendeels in het ziekenhuis gewoond. Wolf-Job was een bijzonder kind; Job \u2013 vanwege ons vertrouwen in hem wat er ook zou gebeuren, Wolf \u2013 vanwege de solistische weg die hij ging door zijn ziekte.” De begrafenis van haar zoon was ingebed in rituelen, \u201cniet-kerkelijk maar vanuit ons hart.”<\/p>\n\n\n\n

Van buitenwereld naar binnenwereld<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Al in Amersfoort kreeg ze het idee dat ze vooral met de buitenwereld bezig was en dat begon ze te beperkt te vinden. ‘Ik wil niet meer in buitenwereld, ik wil in mijn binnenwereld vertoeven’. Toen ontstonden haar ruimtelijke werken. “Fotografie is klaar. Dat kwam spontaan in me op tijdens een lange reis waarin ik van allerlei voorwerpen verzamelde: allerlei houtjes, stenen, schelpen en ook kapotte schoenen.”<\/p>\n\n\n\n

Met een extra rugzak nam ze de verzamelde spullen mee naar huis. “Ik had toen een atelier-huisje op het kloosterterrein van het klooster Stad Gods<\/em>. Van alle die materialen ben ik dingen gaan maken. Het werden beeldjes ge\u00ebnt op Afrikaanse kunst, altijd was er op een of andere manier een persoon te herkennen. Telkens kwam ook de geschondenheid door het leven (wind en regen) terug. Ik probeerde zo mijn binnenwereld te verbeelden.”<\/p>\n\n\n\n

Pelgrimstochten   <\/strong> <\/p>\n\n\n\n

Toen werd ze ernstig ziek. “Ik had een tumor in mijn hoofd. Daar ben ik later aan geopereerd. Er kwam daarna nog een tumor bij, goedaardig, maar moeilijk operabel. Dat heeft het leven voor mij op scherp gesteld. Mijn levensgezel Hap\u00e9, fotograaf en uitgever, zei: ‘Jij hebt altijd al een pelgrimstocht willen doen. Dat moet je nu gaan doen.’ Ik vroeg me af: kan ik dat wel? Hij zei: ‘Ga, als je te moe bent, ga je weer naar huis.’ Ik ben vertrokken en begonnen in Saint-Jean-Pied-de-Port, het begin van de Santiago route van 1000 kilometer. Het was een bevrijding.”   <\/p>\n\n\n\n

‘Je moet wel foto\u2019s maken.’ zei Hap\u00e9. Ze kon nu niks aan mooie materialen verzamelen, maar ze kon wel bijzondere plekken met een foto vastleggen. Ze had een kleine Leica compact camera aangeschaft. De tweede zoon Ischa was ondertussen groot genoeg dat ze er even tussen uit kon. “Tijdens de reis heb ik veel gefotografeerd. Ik begon plezier in het wandelen te krijgen. Als je lang loopt gaat de natuur tot je spreken. Dat ben ik gaan verbeelden in de foto\u2019s.” Ze had de smaak te pakken. Daarna heeft ze nog meer dan tien pelgrimstochten gedaan: in Schotland, Itali\u00eb (het Franciscus-pad, het Micha\u00ebls-pad), Spanje en grote stukken van Canterbury \u2013 Rome. “Ik dacht: dit hoort bij mij. Ik ben pelgrim geworden.” Ieder jaar doet ze nog steeds 1 \u00e0 2 pelgrimstochten. “Maar ik moest er ook voor Hap\u00e9 en mijn zoon Ischa zijn.”  <\/p>\n\n\n\n

Ze had heel veel foto’s inmiddels. In Itali\u00eb legde ze de blaadjes op de grond, het zand op de aarde en details van een Madonna vast. In kerken, kloosters en musea kwam ze iconen tegen. Het herinnerde haar aan haar kindertijd toen ze misdienaar was. “Wijwater, met het belletje rinkelen, meehelpen met huwelijken en begrafenissen. Een vertrouwd gevoel.”<\/p>\n\n\n\n

Feministische moeder <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Caroline groeide op met een feministische moeder die gericht was op  de buitenwereld. “Belangrijk voor haar was: sterk zijn, een carri\u00e8re maken door als het ware een bunker om je heen te bouwen. Ik zelf was als kind vrij gevoelig, grote innerlijk verbeeldingswereld, ik hield van sprookjes, verzamelde dingen uit natuur.”  Haar moeder hielp in hun woonplaats Arnhem Russische vluchtelingen. Als dank kreeg ze tijdens Pasen \u2013 een groot feest voor de Russen \u2013 een beschilderd ei en iconen. “Ons huis was behangen met iconen. In Itali\u00eb kwam ik die iconen tegen. Ik zag ik ze in kerken en kloosters in drieluiken, zesluiken en achtluiken. Zo indrukwekkend. Toen ik thuis kwam wist ik wat ik met mijn werk wilde doen. Natuurbeelden en madonna\u2019s combineren met de natuur in drieluiken. In drieluiken zit een rituele handeling. Je opent het, je sluit het, van een buitenwereld ga je naar een binnenwereld. Ik kwam in mijn eigen binnenwereld. En wilde laten zien wat er in mij leefde.”  <\/p>\n\n\n\n

In het klooster ZIN in Vught vertoefde ze een paar maanden in een gastatelier. “Een groot atelier, voorheen een grote boerenschuur. Ik kon er ook in wonen. Het is bedacht door Wim Verschuren, prior van de Fraters van Liefde. Tegenwoordig is het een bezinningsoord voor retraites. Je werkt er een aantal maanden en als dank lever je een kunstwerk in. Ik heb er drieluiken gemaakt, van groot tot klein. Die heb ik verder uitgewerkt op mijn eigen atelier. Het verblijf in Vught werkte als een soort snelkookpan.”<\/p>\n\n\n\n

Na Vught ging ze op zoek naar andere gastateliers, in het buitenland. “Ik ben net een maand in Florence geweest, in 2023 was ik twee maal een maand in Zuid-Frankrijk.  Het is steeds een periode van een maand \/ vijf weken. In Zuid-Frankrijk heb ik ruimtelijk werk gemaakt. Het atelier bevond zich nabij de bergen, met de rugzak op ben ik materialen gaan verzamelen en dat ging ik op het eind van de middag op de  veranda uitstallen en in elkaar zetten. Soms werkte ik het verder in het thuisatelier uit. In Florence heb ik vooral gefotografeerd. Ik heb er meer dan 7000 foto\u2019s gemaakt. Daar ga ik verder mee in de tweeluiken.”<\/p>\n\n\n\n

Wat is haar centrale thema? <\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

“Het gaat om het menszijn. Wie ben je als mens? Hoe kun je je ontwikkelen als mens? Het gaat om de waardigheid van een kwetsbare mens. Maar ook: wat doe je met je leven? In het project ‘Idealen’ dat ik maakte voor de provincie Noord-Brabant ging het om de oorlog. Wat waren je idealen voor en na de oorlog. Wat doe je met alle ervaringen uit de oorlog, welke keuzes maak je daardoor , dat vind ik heel boeiend.”<\/p>\n\n\n\n

Nu is ze bezig met de tweeluiken en onderzoekt de elementen verlangens en verdriet. “Ik wil de ontwikkeling van mijn innerlijke wereld laten zien. Daarin zit ook het duister. In ons superkatholieke gezin werd niet over duisternis gesproken. In een bunker komt geen licht binnen. Ik wil graag licht brengen in de bunker en laten zien wat essentieel is in het leven.<\/p>\n\n\n\n

Door het erkennen van je eigen afhankelijkheid ontmoet je elkaar en krijg je intimiteit, waardering voor diversiteit en erkenning van je eigen sterfelijkheid en kwetsbaarheid. Bij mijn moeder was geen ruimte voor nieuwsgierigheid, ze bouwde een bunker om zich heen. Dat is een ontkenning van veel aspecten van het menszijn.<\/p>\n\n\n\n

Nieuwsgierigheid is een groot goed: onderzoeken, nieuwe paden bewandelen, in het ongewisse staan. Niet weten wat het volgende project gaat worden. Ik probeer me steeds opnieuw uit te vinden in mijn werk. Wat is de binnenwereld, durf ik dat helemaal te laten zien?\u201d<\/p>\n\n\n\n

Inspiratiebronnen<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ze noemt een aantal inspiratiebronnen: sprookjes en mythologische vertellingen, Afrikaanse kunst, kunst die donkerte heeft. En als kunstenaars Kiefer, Armando, Picasso en Frida Kahlo.<\/p>\n\n\n\n

“De Guernica van Picasso, dat is een kunstwerk dat mij geraakt heeft. Ik wil de onderste steen boven krijgen, daarnaast leef ik met de dood met een tumor in mijn hoofd. In westerse wereld is weinig ruimte voor goed sterven en goed begraven. De dood is heel dichtbij, het is een vriend die dicht bij me zit. Armando was geobsedeerd door de Tweede Wereldoorlog, voor mij is het veel kleiner. Ik heb leren leven met een verloren kind, leren leven met ziekzijn. Het donker is voor mij zeer vertrouwd. Donker is ook het licht in de dood. Bob Dylan schreef en zong \u2018The lamp of my soul, to torch up the night\u201d<\/em>. Daar geloof ik in. Dat je het licht in jezelf kan laten schijnen. Van jongs af aan dacht ik: er is geen totale  duisternis. Ik wil dwars door de duisternis heen mijn licht laten schijnen. Wat me aan Frida Kahlo inspireert: hoe kleiner haar bewegingsruimte werd, hoe groter haar binnenwereld. Uiteindelijk werd ze zelf het kunstwerk.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Sleutelwerk<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ze heeft sleutelwerken in iedere fase van haar werk. Bij de drieluiken is het \u2018t eerste werk in de serie \u2018Het innerlijk gelaat\u2019. Bij de tweeluiken ook het eerste werk. “Het handje van het kind, zijn diepe verlangen naar verbinding. In het ruimtelijk werk \u2018Pas de deux\u2019, een werk waarin de mens danst met de dood.”  <\/p>\n\n\n\n

Werkwijze<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Ze werkt niet planmatig. “Als ik dat wel doe gaat het helemaal mis. Ik wil werken vanuit nieuwsgierigheid en verrassing. Ik wil mezelf verrassen.” Stilte is voor haar essentieel, zegt ze. “Tijdens het reizen, als ik aan het werk ben. Ik werk ook in weekenden. Stilte helpt me heel erg mijn eigen wereld te onderzoeken. Ik fotografeer op dezelfde manier als ik materialen verzamel:  intu\u00eftief. Ik ben een jutter. In Florence fotografeerde ik een blaadje op straat, een stuk zebrapad, een versleten deurknop. Mijn oog trekt er naar toe en ik leg het vast. De foto\u2019s breng ik onder in het archief. Ik ga er later doorheen. Als een beeld me dan weer raakt, ga ik ermee aan de slag.”<\/p>\n\n\n\n

Ook de tweeluiken ontstaan intu\u00eftief. “Ik leg losse foto\u2019s op tafel. Die maak ik vast op kartonnetjes. De twee foto\u2019s gaan een gesprek met elkaar aan. Het wordt een minuscuul verhaaltje. Het is eindeloos puzzelen, zoeken naar de juiste combinaties van beelden, dat is pas klaar als het gevoel achter het verhaaltje klopt.<\/p>\n\n\n\n

En dan de uitwerking in materialen: Hoe zou het zijn als ik die zou hangen tegen de muur? Dit  heb ik laten uitwerken door een fijne timmervrouw Ellenmarie van Gentevoort.” Ik zie diverse tweeluiken aan de muur hangen. “Dit is pas het begin. Het moet een grote serie worden. Ik wil steeds abstracter gaan werken. Vanuit het figuratieve naar het abstracte. Het tweeluik kan staan en je kunt het ook op hangen. Als een klein boekje. Sommige beelden zijn meer verscholen. Dan opent het tweeluik zich slechts een beetje.”<\/p>\n\n\n\n

Spiritualiteit<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

In de drieluiken speciaal zie je haar connectie met spiritualiteit. “Het leven is een wonder. Er bestaat iets wat immens veel groter is dan wat je ziet. Noem het God, noem het natuur. Het verplicht ons tot nederigheid. Na de Verlichting zij we onszelf gaan beschouwen als de koningen van het heelal. Maar we zijn eigenlijk debutanten, zandkorreltjes. Als je dat beseft, plaats je de mens in een beter kader. We kunnen helemaal niks naar onze hand zetten. Onze zoon Ischa studeert ecologie en hydrologie. Het gaat over de duurzaamheid van de aarde. Hij vertelde dat er als gevolg van het mogelijk smelten van de ijskap niet een maar meerdere kantelpunten kunnen opduiken.  Wetenschappers weten niet waarheen het gaat. Grote geleerden als Newton en Einstein beseften de grenzen van de wetenschap.”  <\/p>\n\n\n\n

Filosofie<\/strong><\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tot slot: wat is haar filosofie, voor zover dat al niet duidelijk is?<\/p>\n\n\n\n

“Je kunt alleen kijken naar wat er gebeurt en daarop anticiperen. Dat is de kern van het leven. Niet: hoe krijg ik grip op het leven, maar: hoe beweeg ik me zo goed mogelijk door het leven heen. Al je hoog sensitief bent ligt angst op de loer. Het gaat erom dat je je niet er niet door bevangen raakt. Dat je het aanschouwt en daar doorheen het licht kunt scheppen.<\/p>\n\n\n\n

Eigenlijk breng ik in mijn werk een aantal elementen, een aantal kleine verhaaltjes, bij elkaar.  In tweeluiken, drieluiken, en combinaties van metaal, hout en gras. Ik ben altijd bezig combinaties te maken, mini-verhaaltjes, zodat er een gelaagdheid ontstaat.<\/p>\n\n\n\n

Ik probeer het vanuit het onbewuste te laten groeien. Ik heb geleerd: ik moet alles volgen waar mijn oog op valt en loslaten dat het ergens over moet gaan.”<\/p>\n\n\n\n

https:\/\/carolineschroder.nl\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

\nhttps:\/\/paf.photography\/fotografen\/caroline-schroder\/\n<\/div><\/figure>\n\n\n\n

https:\/\/www.instagram.com\/carolineschroder.kunst\/<\/a><\/p>\n\n\n\n

https:\/\/lnkd.in\/et9GFdFr<\/a><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Op de PAF , de Photographers Art Fair in Loods 6 te Amsterdam zag ik bijzonder werk van Caroline Schr\u00f6der, onder meer tweeluiken. Twee verschillende beelden naast elkaar die samen […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":30093,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_price":"","_stock":"","_tribe_ticket_header":"","_tribe_default_ticket_provider":"","_tribe_ticket_capacity":"0","_ticket_start_date":"","_ticket_end_date":"","_tribe_ticket_show_description":"","_tribe_ticket_show_not_going":false,"_tribe_ticket_use_global_stock":"","_tribe_ticket_global_stock_level":"","_global_stock_mode":"","_global_stock_cap":"","_tribe_rsvp_for_event":"","_tribe_ticket_going_count":"","_tribe_ticket_not_going_count":"","_tribe_tickets_list":"[]","_tribe_ticket_has_attendee_info_fields":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[2540,3979,4880,6065],"class_list":["post-27953","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-nederland","tag-fotografie","tag-kunst","tag-natuur","tag-schilderkunst"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/inzaken.eu\/wp-content\/uploads\/caroline-schroder-5-scaled.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27953","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27953"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27953\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30092,"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27953\/revisions\/30092"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/30093"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27953"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27953"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27953"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}