{"id":39151,"date":"2025-11-20T06:30:27","date_gmt":"2025-11-20T05:30:27","guid":{"rendered":"https:\/\/inzaken.eu\/?p=39151"},"modified":"2025-11-20T06:30:59","modified_gmt":"2025-11-20T05:30:59","slug":"het-eiland-van-marek-sapinski","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/inzaken.eu\/index.php\/2025\/11\/20\/het-eiland-van-marek-sapinski\/","title":{"rendered":"Het eiland van Marek Sapinski"},"content":{"rendered":"\n

Het eiland is een architectonisch en stedenbouwkundig project louter gebaseerd op verbeelding. Het idee is ontstaan in het hoofd van de dan 12-jarige Marek die in het Polen van de jaren \u201860 woont en onder invloed van zijn vader, staatsarchitect Janusz Sapinski, gebouwen begint te tekenen.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wat simpel begint aan een keukentafel met potloodtekeningen in een ruitjesschrift, ontwikkelt zich in de volgende 50 jaar, eerst in 2D, later in 3D tot meer dan 20 steden die uiteindelijk zelfs een eigen eiland opeisen dat al snel Republika Marka zal heten.<\/p>\n\n\n\n

Ik heb met Marek Sapinski afgesproken in WM Gallery in Amsterdam. Hij overhandigt mij het boek \u2018Het Eiland\u2019<\/em> dat in 2020 verscheen ter gelegenheid van een expositie erover in Museum Het Schip in Amsterdam. In dat museum is hij vrijwilliger.<\/p>\n\n\n\n

Hoe begon het?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Marek Sapinski: \u201cHet begon in Gdansk in de jaren 60. Het land waar ik opgroeide, heette toen de Volksrepubliek Polen. Mijn vader, Janusz Sapinski, werkt als architect voor een groot staatsarchitectenbureau. In communistisch Polen houdt dit bureau zich nauwgezet aan de geldende regels dat het allemaal zo goedkoop mogelijk moet; veel betonnen prefab-constructies dus en maar weinig aandacht voor vormgeving en details. Janusz was echter ambitieus en voelde zich enorm geremd in zijn ontwikkeling als architect.
Desondanks probeerde hij zoveel mogelijk de architectonische beperkingen te omzeilen en te doen waar hij echt achter staat.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Nep-lego<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Anders dan op het staatsarchitectenbureau sloegen het werk en de idee\u00ebn van zijn vader wel direct aan bij hem en zijn acht jaar oudere broer Jacek. \u201cWij begonnen met nep-Lego en met louter de witte, rode en zwarte basisstenen steden te bouwen met vooral hoge torens.<\/p>\n\n\n\n

Toen ik een jaar of tien was, begon ik de atlassen en encyclopedie\u00ebn uit mijn vaders bibliotheek te onderzoeken.
Hieruit ontwikkelde zich een grote liefde voor aardrijkskunde en ging ik zelf landkaarten, eilanden en stadsplattegronden tekenen. Rond die periode begon ik samen met mijn buurvriendje ook een \u2018encyclopedie\u2018 aan te leggen. Hij was redacteur van het dierenrijk, ik van het landenlexicon.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Eerste tekening ge\u00efnspireerd op gebouw van zijn vader<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Niet veel later zaten ze over de keukentafel heen gebogen moderne gevels te tekenen. \u201cMijn eerste tekening was ge\u00efnspireerd op het pronkstuk van mijn vader dat in Gdansk staat. Het gebouw, in 1962 voltooid, is een van de eerste moderne gebouwen in de stad. Aan het ontwerp kan je duidelijk zien dat mijn vader een bewonderaar is van Le Corbusier.<\/p>\n\n\n\n

Ik ging steeds meer gebouwen tekenen. Mijn inspiratie haalde ik uit tijdschriften en boeken van mijn vader over architectuur. Mijn grote voorbeelden: Mies van der Rohe, Oscar Niemeyer en Walter Gropius. \u201c<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Stadsplattegronden<\/strong><\/p>\n\n\n\n

De gebouwen die hij tekende, plaatste hij binnen een stadsstructuur. \u201cZo ontstaan de eerste stadsplattegronden. De eerste steden noem ik Grodzberg en Santa Felicia.
De namen zijn ge\u00efnspireerd op de Amerikaanse westernserie Bonanza. In de jaren 60 zijn westerns erg populair in Polen en ook ons gezin keek elk weekend trouw naar een nieuwe aflevering. Andere steden volgen: de havenstad Stytusville en het hypermoderne Artigas del Oriental. \u201c<\/p>\n\n\n\n

Het eiland<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Landjepik op kladpapier, een spelletje bedacht door zijn broer Jacek, vormt de basis voor het ontstaan van het eiland. \u201cOp A3 teken ik de contouren met daarbinnen de rivieren, meren, bergen, bossen en een woestijn. Op het eiland markeer ik de eerder bedachte steden. Het land noem ik Republika Marka<\/em>. Nadat ik de vlag en het wapen ontwerpen heb, kan ik op 8 november 1966 \u2018officieel\u2018 de republiek uitroepen. Een netwerk van snelwegen en spoorwegen volgt, samen met een dienstregeling voor de eerste spoorverbindingen in de Republika Marka.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Films van Akira Kurosawa<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Door onder meer de films van Akira Kurosawa wekte Japan steeds meer zijn belangstelling. \u201cDe namen die ik aan een aantal steden op mijn eiland geef, zoals Ikeda, Sado, Akira en Nara, klinken in mijn  oren zeer Japans. In Ikeda staat zelfs een Japans monument ter nagedachtenis van de meer dan 1000 omgekomen mariniers bij de slag in de Golf van Leyte in oktober 1944, waarbij een enorm Japans slagschip, Musashi, tot zinken is gebracht. Dat gegeven heb ik uit een op dat moment in Polen populaire pocketreeks (Miniatury Morskie) over de Tweede Wereldoorlog, waaruit ik vooral de verhalen verslond over de strijd tussen Japan en Amerika in de Stille Oceaan.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Hoofdstad San Jack<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het Eiland is dan ook gesitueerd in de Stille Oceaan, vlak boven Hawaii. De hechte relatie met Jacek en zijn invloed op hem leidden ertoe dat hij de hoofdstad van zijn eiland naar hem noemt: San Jack.<\/p>\n\n\n\n

\u201cOndertussen leert hij mij spelenderwijs vliegtuigen, schepen en auto\u2019s te tekenen. Inmiddels is Republika Marka wel rijp voor transportmiddelen, machines en wat dies meer zij: schepen, treinen, auto\u2019s, kranen, enzovoort.<\/p>\n\n\n\n

Mijn broer toont steeds meer interesse in mijn eiland en begint eveneens gebouwen te tekenen. Hij ontwerpt een aantal bouwwerken en geeft daarmee de aanzet tot twee nieuwe steden: Barbados en Centavos.<\/p>\n\n\n\n

Al in die eerste jaren leg ik een monorailverbinding aan tussen de steden Ikeda en Barbados. Een dergelijke snelle verbinding tussen de grootste stad Ikeda met het Internationale vliegveld  en Barbados waar ik jaarlijks de Formule 1-wedstijden laat houden, lijkt mij inmiddels noodzakelijk. Wanneer ik de nieuwe stad Nara City bouw, verleng ik de monorail hiernaartoe. Nieuwe stations volgen en ook nieuwe treinstellen. Hierdoor heb ik de operationele snelheid van de trein iets kunnen opvoeren: van 310 naar 350 kilometer per uur.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Schoolschriften<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Hij tekent meestal in oude schoolschriften van Jacek en hemzelf. \u201cHet 5 mm ruitjespapier is bepalend voor de schaal. Bij de eerste geveltekeningen staan twee ruiten voor drie meter. Al snel, bij de derde stad, verklein ik deze schaal. Nu is een ruit drie meter. Wanneer ik steeds hogere wolkenkrabbers ga tekenen, moet ik de schaal nog meer verkleinen, waarbij een ruit voor zes meter staat.\u201d<\/p>\n\n\n\n

De maatschappij<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Bij het ontwikkelen van de steden probeer hij zoveel mogelijk de werkelijkheid na te bootsen. \u201cIk bouw op mijn eiland woonhuizen, kantoren, hotels, winkels, postkantoren, ziekenhuizen, politie- en brandweerposten, kerken en fabrieken. Later zet ik er nog scholen, universiteiten, stadions, sporthallen, distributiecentra en aannemersbedrijven bij.<\/p>\n\n\n\n

Alle bedrijven, rederijen en voetbalclubs krijgen eigen logo\u2019s.<\/p>\n\n\n\n

Naar communistisch voorbeeld van Polen in de jaren 60 wordt Mangua het eerste ge\u00efndustrialiseerde dorp en in alle steden worden grote bakkerijen vleesverwerkingsbedrijven opgezet.
Medio jaren 70, be\u00efnvloed door het boeddhisme en hindoe\u00efsme , eet ik steeds minder vlees. Zodra mijn vegetarisme definitief wordt, transformeer ik alle slachthuizen op het eiland tot markthallen. In de Republika Marka mag daarna wel vlees ge\u00efmporteerd en verkocht worden, maar de productie ervan is niet meer toegestaan.
In de toekomst zal waarschijnlijk ook de visserij aan banden worden gelegd. Cocelli en Anton Hariss, grote namen in de visindustrie, zullen dan hun activiteiten moeten verplaatsen naar het buitenland.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

De vooruitgang<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Met de ontwikkeling van het eiland begint de staatsstructuur steeds duidelijker te worden. Op 3 juni 1975 wordt de grondwet ingevoerd, waarna een aantal landen Republika Marka erkennen. Al snel installeren deze landen hun ambassades in de hoofdstad.<\/p>\n\n\n\n

Dankzij zijn ongerepte bossen, steppen, rivieren, meren, hoge bergen (Zela, 3113 m) en een woestijn is Republika Marka een gewilde toeristische bestemming.
Net als de daaronder gelegen Hawaii-archipel heeft het eiland een zeer aangenaam klimaat.
Er zijn drie internationale luchthavens en in vijf havensteden staan cruiseterminals.
Niet alleen internationale hotelgiganten, maar ook lokale investeerders bouwen een groot netwerk aan hotels.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Digitalisering<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Voordat hij de tekeningen kan digitaliseren, heeft hij maar twee perspectieven met potlood getekend. Wanneer hij alle tekeningen in de computer heeft gezet, kan hij opeens volledig diverse stadsgezichten cre\u00ebren.<\/p>\n\n\n\n

\u201cOok de tekeningen van Jacek kan ik hierdoor uitwerken, waarbij ik probeer zoveel mogelijk de stijl en sfeer van zijn twee steden te behouden.
Later kan ik zijn oude gevels vertalen in complete bouwwerken en deze in Barbados en Centavos plaatsen. In werkelijkheid bestaande gebouwen (vooral wolkenkrabbers) kan ik nu ook eenvoudig verbeelden.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Legerbasis maakt plaats voor woningbouw<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nara City, een stad aan het oude Nara-stuwmeer, is een uitvalsbasis voor wintersporters en tevens de modehoofdstad van Republika Marka. Daar vestigen zich de hoofdkantoren van topmodemerken als Dior, DKNY, Calvin Klein.<\/p>\n\n\n\n

Veel aandacht voor het leger in communistisch Polen resulteert in het ontstaan van de legerbasis Mesfild. Het overgrote deel van zijn industrieel ontwerp is dan ook gericht op het leger.
\u201cAls gevolg van het einde van de Koude Oorlog wordt de militaire basis vrijgegeven voor woningbouw. Er volgt een dynamische groei van de aan de mooie Golf van Hull gelegen stad. Mesfild ontplooit zich tot een bloeiende en populaire plaats met een eigen internationaal vliegveld en een snelle waterverbinding met het nabijgelegen Terel.<\/p>\n\n\n\n

Rond de bestaande kosmodroom ontstaat Leba, een plaats die veel wetenschappers aantrekt en inmiddels net iets meer dan 1000 vaste inwoners heeft.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Communicatiesatellieten<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Vanuit de kosmodroom zijn tot nu toe twee communicatiesatellieten gelanceerd.
De Hyphen 1 op 26 juni 1969
De Hyphen 2 op 16 september 1974<\/p>\n\n\n\n

De eerste bemande vlucht van drie astronauten in raket Gos 2 vindt plaats op de 46e<\/sup> verjaardag van de republiek, op 8 november 2012.<\/p>\n\n\n\n

\u201cDe meest recente stad is een ode aan mijn jeugd en volledig ge\u00efnspireerd op mijn geboorteplek: Nowy Port, een wijk van Gdansk. Op de nagebootste plattegrond van mijn oude wijk positioneer ik een aantal belangrijke en karakteristieke gebouwen van Nowy Port, maar ik vul de kavels verder in met mijn eigen bouwwerken.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Niemand wist van Het eiland, totdat \u2026<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Het eiland was Marek’s hobby. Niemand wist ervan, behalve zijn broer, en wat later zijn vrouw, en een paar intieme vrienden. \u201cMijn ex-vriendin ging in Edinburgh studeren op de Filmacademie. Zij had een onderwerp nodig voor haar afstudeerproject. Ze vertelde dat ze een film wilde maken over mijn project. Dat was nogal een mededeling. Ik stemde toe. Daarvoor moest ik met mijn Eiland naar buiten treden en dat deed ik door het organiseren van een expositie in het atelier Studio M13 van een vriend op de Postjesweg in Amsterdam. Ik had 500 m2 tot mijn beschikking. Aan de wanden hingen mijn tekeningen, draaide een korte animatiefilm over de steden en daarnaast waren er een paar 3D printjes van belangrijke skyscrapers. Zie ook de video.<\/p>\n\n\n\n

\n