Vanaf eind september toont Kunstmuseum Den Haag een overzicht kunstwerken van herman de vries (zonder hoofdletters) gecombineerd met uitgaven uit de eschenau summer press publications: de kunstenaarspublicaties die de vries al vijftig jaar uitgeeft.
Het is een nauwe samenwerking met het RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis. De tentoonstelling komt voort uit het boek herman de vries – publisher, dat de hele reeks uitgaven behandelt en tegelijkertijd verschijnt. Voor de publicaties werkte de vries samen met geestverwanten als James Lee Byars, Marinus Boezem en meer recentelijk Melanie Bonajo.
“Het RKD beheert het archief van herman de vries en deed uitgebreid onderzoek voor dit prachtige boek en wij hebben die collectie geweldige werken van hem. We delen duidelijk een liefde voor herman de vries. Dit is een bijzondere samenwerking omdat de tentoonstelling en het boek elkaar versterken: na het zien wil je verder lezen en na het boek wil je het in het echt zien. Je stapt hier in een kijkdoos met vijftig jaar aan experimenten en merkt dat die werk- en denkwijze van de vries nog altijd naadloos aansluit op onze eigen tijd.” – Doede Hardeman, hoofd collecties, Kunstmuseum Den Haag
“‘Kleine explosies van intelligentie en sensatie’, zo beschreef de dichter Thomas A. Clark de eschenau summer press publications ooit. Het zijn zaadjes voor verwondering tegenover de gewone dingen, die je daarna met nieuwe ogen bekijkt. De boekjes die herman de vries publiceert vanuit zijn huis in Eschenau, Duitsland, rekken de definitie van ‘kunstenaarsboek’ zo ver op als maar gaat: velletjes bladgoud, of de zakjes met zand dat hij van de weg veegde en dienen als de regels van een ‘gedicht’. Ook mooi: de sporen van het weer op vellen papier die kunstenares Karin Sander een poosje liet verweren in de tuin.” – Lynne van Rhijn, conservator, RKD – Nederlands Instituut voor Kunstgeschiedenis
Vooraanstaand kunstenaar
herman de vries (geboren in 1931) is een van de meest vooraanstaande kunstenaars van zijn generatie. Hij is van oorsprong plantkundige en werkt voornamelijk met natuurlijke materialen, zoals aarde, gras en talloze andere planten, waarmee hij de natuur laat ervaren met een nieuwe blik. Sinds de jaren zeventig licht hij delen van de natuur uit in sculpturen, collages en installaties, waarbij zijn wortels binnen de ZERO-beweging zichtbaar zijn.
Kunstenaarspublicaties
Hoewel de vries belangrijk is geweest voor de ontwikkeling van het Nederlandse kunstenaarsboek, is zijn werk als uitgever minder bekend. Hij publiceert al vijftig jaar kunstenaarsuitgaven bij zijn eschenau summer press & temporary travelling press publications. Vanaf het begin nodigt hij daarvoor ook anderen uit om te publiceren: geestverwanten als James Lee Byars, Marinus Boezem en meer recentelijk Melanie Bonajo. Deze kunstenaars krijgen carte blanche, wat opvallende experimenten oplevert in vorm en inhoud. Meer dan 75 edities verschenen inmiddels in de reeks, variërend van een hoorspel met geluidsopnamen van hommels tot een glasplaatje waarmee de zon bekeken kan worden. Alle uitgaven worden volledig getoond in het boek herman de vries – publisher en toegelicht door RKD-conservatoren Lynne van Rhijn en Ton Geerts. Het is een Engelstalige uitgave van Waanders en heeft 416 pagina’s.
Tentoonstelling
Vanaf deze week is in Kunstmuseum Den Haag een tentoonstelling te zien die in het teken staat van de eschenau summer press publications, ingekaderd met vroeg werk uit de verzameling van het Kunstmuseum en een groep werken uit particuliere collecties. Aan de hand van handgemaakte proefontwerpen en correspondentie is te zien hoe de uitgaven tot stand kwamen. In de vries’ eigen publicaties, maar ook in die van de andere kunstenaars, wordt veel gebruikgemaakt van toeval. Ook komt het thema natuur veel terug, bijvoorbeeld in de foto’s van susanne de vries, die kleine, spontane vormen van ordening laat zien. Een deel van de objecten in deze tentoonstelling zijn bruiklenen van het RKD, waar het archief van herman de vries is ondergebracht.
Afbeelding: susanne de vries en herman de vries (1931) die wolken the clouds (de wolken)- eschenau summer press n° 70, 2013 Particuliere collectie