Kudzanai-Violet Hwami – They have always been here

Vanaf zaterdag 8 november 2025 presenteert Kunsthal Rotterdam They have always been here, de eerste Nederlandse solotentoonstelling van de Zimbabwaanse kunstenaar Kudzanai-Violet Hwami (1993). Speciaal voor deze gelegenheid maakt zij een nieuwe serie werken, waaronder gelaagde schilderijen, digitaal bewerkte foto’s en haar eerste bronzen sculpturen. Met diepe kleuren, persoonlijke foto’s en archiefmateriaal verbeeldt ze mensen die in de geschiedenis vaak onzichtbaar zijn gemaakt – in het bijzonder queer personen van kleur binnen de Afrikaanse diaspora.

Hwami komt uit Zimbabwe, bracht haar jeugd deels door in Zuid-Afrika en woont en werkt nu in het Verenigd Koninkrijk. Die reis tussen landen en culturen loopt als een rode draad door haar werk. Ze spreekt zelf van een dubbel gevoel bij haar thuisland en de tradities die ze heeft meegekregen. Het land van herkomst kan voelen als een thuis, rijk aan kleur, geur en herinnering, maar tegelijk ook afstand en vervreemding oproepen. Erfgoed kan verbinden, maar ook spanning veroorzaken wanneer tradities botsen met persoonlijke vrijheid en zelfontdekking.

Werk vol spanning en gelaagdheid
Die tegenstellingen zijn terug te zien in haar schilderijen, opgebouwd uit olieverf en acrylverf, druktechnieken, pastel, potlood en houtskool. Ze balanceren tussen figuratie en abstractie, tussen het intieme en het politieke. Inspiratie haalt Hwami uit familiealbums, vintage tijdschriften en archiefmateriaal. Voor de tentoonstelling in de Kunsthal maakt ze ook twee bronzen sculpturen, haar eerste stap in driedimensionaal werk.

Daarnaast presenteert ze grootschalige foto’s die zij tijdens een reis naar Zimbabwe maakte. Digitaal uitvergroot en bewerkt verbeelden de foto’s wat zich buiten het kader zou kunnen afspelen. Spookachtige scènes ontstaan, waarin gezichten vervagen, verdwijnen of vervormen – als herinneringen die wegglippen en nooit helemaal te grijpen zijn.

Door beelden te bewerken en fragmenten toe te voegen doorbreekt Hwami de grens tussen feit en fictie. Haar werk laat zien hoe identiteit niet vaststaat, maar steeds opnieuw wordt herinnerd en verteld. “Hier keert het verleden terug,” zegt Hwami, “om te laten zien wat verloren, verzwegen of vergeten was.”

Over de kunstenaar
Kudzanai-Violet Hwami brak internationaal door in 2019 als jongste deelnemer in het Zimbabwaanse paviljoen van de Biënnale van Venetië. In 2022 keerde ze terug naar de Biënnale, die dat jaar plaatsvond onder de titel The Milk of Dreams. Sindsdien exposeerde ze op toonaangevende locaties zoals Kunsthaus Pasquart (Biel), Palais de Tokyo (Parijs), Hayward Gallery (Londen), het Musée d’Art Moderne de Paris en tijdens Sonsbeek 20–24 (Arnhem). Vandaag de dag geldt Hwami als een van de meest toonaangevende stemmen van haar generatie.

De tentoonstelling is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de kunstenaar en Victoria Miro, Londen.

https://www.kunsthal.nl/nl/#tijdlijn-2025-09