Geplande markteconomie
MT-Zrt. en de regionale Tourist Board Ambten plannen het toerisme voor de komende jaren. Daar dragen ze niet veel aan bij, want dat is iets dat binnen de “nieuwe” markt economie aan de privé ondernemers is voorbehouden. Meestal zijn de toekomst visies gebaseerd op wat de nationale of regionale Tourist Board graag zou zien. Markt onderzoek vindt niet of nauwelijks plaats en als het al plaats vindt is het resultaat pas goed wanneer de uitkomst laat zien, wat de opdrachtgever vooraf verwacht. Hulp aan de branches betekent in de praktijk dat op politiek niveau (aan de hand van de marketing strategie) wordt bepaald welke branches en thema’s voor nationale of Europese subsidies in aanmerking komen.
De subsidies worden hoofdzakelijk met de hulp van ontwikkelingsmaatschappijen (Fejlesztési Ügynökség(-ek)) verstrekt. Het aanvragen van subsidies is een dusdanig onmogelijke en gecompliceerde opgave, dat het verkrijgen van nationale of Europese subsidies vaak alleen maar mogelijk is met de hulp van gespecialiseerde bedrijven. Subsidies dekken zelden of nooit de lading en de praktijk is, dat de eigen bijdrage de kosten voor de bemiddeling en het tijdstip van uitbetaling van de subsidies (ná de oplevering van een gesubsidieerd project) te kostbaar zijn voor kleine ondernemers en het netto subsidie voordeel zelfs voor de gemiddelde ondernemer nog twijfelachtig is. De kosten die voor het aanvragen van subsidies moeten worden gemaakt kunnen voor “kleine” projecten gemakkelijk het subsidiebedrag overtreffen.
Grote ondernemingen hebben vaak gespecialiseerde juristen in dienst om het nut van de tientallen, zo niet honderden, subsidieregelingen voor hun opdrachtgever te onderzoeken. Door dit systeem is het niet zo verwonderlijk, dat ondanks een matige toeristische bezetting op jaarbasis (<53%), door de “grote jongens” met eigen juristen en goede contacten met MT-Zrt. en de politiek, nog altijd gesubsidieerde thermaal baden en hotels worden bijgebouwd en in de armste regio’s, met de minste infrastructuur, hotels en zwembaden worden opgewaardeerd, terwijl voor campings geen, of alleen maar “zijstraat”, subsidiemogelijkheden bestaan. Campings kunnen bijvoorbeeld alleen subsidies krijgen in het kader van bijvoorbeeld regionale ontwikkeling of het creëren van nieuwe werkgelegenheid. Had ik al niet aangegeven dat het Hongaarse toerisme hotel georiënteerd is?
Marketing
Volgens dezelfde logica wordt marketing bedreven. Ieder hotel maakt zijn eigen folders en brochures. In die folders staat de bereikbaarheid goed aangegeven en natuurlijk liggen die folders bij de recepties klaar voor de toeristen die het hotel al gevonden hebben… Op verzoek worden ze ook wel opgestuurd, maar dan moet de toerist natuurlijk wel eerst weten wie of welk hotel de toerist aanschrijft. Natuurlijk worden die folders en brochures alleen gemaakt in de talen van de toeristen die er al waren. Mogelijke nieuwe markten worden niet aangeboord. Dat is helemaal volgens het overheidsvoorbeeld, die alleen folders en brochures maakt voor streken waar de toeristen toch al komen:
• Het Balatonmeer,
• De Donauknie (het gebied langs de Donau tussen Budapest en Esztergom)
• Tegenwoordig ook wel voor het Tisza-tó (Tisza-meer, een stuwmeer in de rivier de Tisza)
• En natuurlijk voor de thermaal baden.
MT-Zrt. maakt ieder jaar een gids met hotelgegevens. Als camping marketing wordt ieder jaar alleen een wegenkaart gedrukt met op de achterzijde een (niet volledige) opsomming van plaatsnamen met campings en hun adressen. Dat wil zeggen, dat MT-Zrt. alleen die toeristische objecten propageert die in hun belangstelling staan. Net zo goed, als dat MT-Zrt. alleen buitenlandse vertegenwoordigingen in stand houdt in landen waar toch al hotel en groepstoeristen vandaan komen. In Nederland bijvoorbeeld, met een meerderheid aan campingtoeristen, is de vertegenwoordiging op 1 oktober 2009 gesloten!
Het gevolg van het Hongaarse campingbeleid is te zien aan de Europese statistieken die net voor de crisis aangaven dat het het camping toerisme in Europa >23% van alle overnachtingen (bednachten) produceerde. In Nederland ging het zelfs om >36% terwijl Hongarije nog niet eens de 7% haalde. De hotel resultaten zijn trouwens ook niet om over naar huis te schrijven. De bezettingsgraad was vóór de huidige crisis landelijk gemeten ongeveer 53%.
Hongaarse speerpunt projecten: Vakantiebestemming en thermaal baden
De toeristen die naar Hongarije komen hebben over het algemeen dezelfde belangstelling als de toeristen voor alle andere bestemmingen. Ik weet niet goed in welke volgorde de belangstelling precies staat, maar architectuur, natuur, cultuur, andere leefstijl, ander eten, muziek en noem maar op, alles wat net even “anders” is dan thuis trekt toeristische belangstelling. Hongarije kan aan alle voorwaarden voldoen. Hongarije kan zelfs een paar specialiteiten bieden die andere landen niet of minder hebben. Bijvoorbeeld de nieuwsgierigheid naar (de resten van) het vorige politieke systeem bevredigen. Nog steeds horen wij Nederlanders met vragen over de grenspassage en of ze nog visa nodig hebben. Nog steeds horen wij Nederlanders die vragen wat ze allemaal aan levensmiddelen mee moeten nemen die in Hongarije misschien niet verkrijgbaar zijn.
Het bezoeken van voormalige “Oostblok” landen is voor veel mensen een enerverende belevenis en een attractie op zich. Bijna exclusief voor Hongarije zijn de thermaal baden waar er vele honderden van bestaan. Honderden jaren zijn ze al bekend en in gebruik. Vooral de Turken hebben er, gedurende de 150 jaren dat ze Hongarije bezet hielden, veel bijgebouwd en gebruikt. Daarna werd het wat je noemt volks. Er zijn baden die al heel lang onder de toeristen bekend zijn zoals het Gellért bad in Budapest, of het Széchenyi bad in het Budapester stadspark, maar ook het thermaal-meer bij Héviz, niet ver van het Balatonmeer, in het zuidwesten van Hongarije.
In de 90-er jaren heeft de toenmalige regering een nationaal hulpprogramma gestart waarbij voor het toerisme de thermaal baden tot speerpunt programma werd gebombardeerd. Tientallen, honderden, baden werden gebouwd, vernieuwd en gerenoveerd met de bedoeling om van Hongarije een exclusief thermaalbaden land te maken. Niet alleen in Hongaarse Forinten, zelfs in Euro’s of dollars kan gepraat worden over honderden milioenen hoge investeringen. Alleen was de hele opzet net zo planmatig als dat traditioneel gebruikelijk was. De internationale tendens naar “gezondheidstoerisme” kwam de Hongaren bijzonder goed uit. Er werden honderden mooie baden gebouwd of opgeknapt, er van uitgaande, dat de toeristen er op zaten te wachten. Er ook vanuit gaande dat de toeristen genoeg hadden aan alleen het warme water (zo had de politiek dat toch immers beslist?).
De introductie van een nieuwe politieke staatssecretaris voor toerisme in de 90-er jaren ging gepaard met zijn toezegging van nog eens 17 miljard Forint voor de thermaal baden. Publiekelijk vroeg ik hem welke marktonderzoek-methode hij gebruikt had om tot die beslissing te komen en zijn antwoord was na een kort nadenken even simpel als doeltreffend: “volgende vraag?…” Vaak heb ik in voordrachten gezegd, dat therapie-toeristen gemiddeld 3 a 4 weken blijven, de therapie niet langer dan 2 a 3 uur per dag duurt op individuele afspraken, de toeristen om en nabij de 9 uur per dag slapen en er dus 12 uur over blijft voor… tja, voor wat eigenlijk, als er niet voldoende of gevarieerde attracties zijn.
Volgende week: Hongaars (thermaalbad) toerisme.
KLIK HIER en lees verder in deel 5
Leave a Reply