Hier valt nog wat te verdienen! Deel 9

Valt hier nog wat te verdienen? – Slot
Na 8 afleveringen is de laatste aflevering goed om een samenvatting te maken. Samenvattingen geven een direct beeld zonder voorbehoud. Zoals ik in de eerste aflevering al heb gezegd, wij wonen graag in Hongarije, wij hebben hier veel ervaring opgedaan en hebben gezien wat de verschillen zijn tussen onze en de Hongaarse logica. Toch beweegt Hongarije zich in “onze” richting en de (generaties) lange tijd die nodig is om de veranderingen te realiseren kan dramatisch verkort worden wanneer Hongarije hulp krijgt. Het geven van hulp biedt zakelijke mogelijkheden, voor alle branches. Zeker ook voor Nederlandse recreatie ondernemers.

Samenvatting
Voor de Hongaren geldt dat zij hun vakanties klassikaal in groepen vieren of, en dat was heel populair, in hun “volkstuintjes”. Als Hongaren individueel op vakantie gaan, gaan ze bij voorkeur naar het buitenland en kiezen ze voor – schijnbaar – “betaalbare” aanbiedingen. Toeristische attracties voor buitenlanders in Hongarije zijn programma’s voor groepen en daarvan afgeleide programma’s. Wanneer Hongaren “thuis” in Hongarije hun vakantie vieren is dat vaak vanwege kortingen die gebrek aan kwaliteit en mogelijkheden moeten compenseren. Toeristisch onderwijs is heel sterk op hotels, hotelmanagement en op reisbureaus georiënteerd. Breed georiënteerd toeristisch onderwijs, zeker zeker ten behoeve van het individuele toerisme ontbreekt. Er is geen echt op de recreatiebranche gericht toeristisch onderwijs. De recreatiebranche is een niet of nauwelijks ontdekte, laat staan erkende, toeristische branche die voor groepen ook eigenlijk niet zo nodig was.

Hongaren hebben te weinig praktische ervaring met het soort toerisme dat de (buitenlandse) individuele toeristen verwachten. Het staatsapparaat meende altijd te kunnen bepalen wat toeristen zouden willen. Financiële beperkingen maken de Hongaarse toeristische ondernemers bang voor het onbekende en de daaraan verbonden risico’s, hoe goed of nuttig dat onbekende ook mag klinken. De Hongaarse overheid neemt – en promoot – geen initiatieven voor het onbekende uit een soort misplaatst zelfbehoud, waarin groepsreizen, groepsprogramma’s en groepsonderdak (hotels) zaligmakend zijn. In dat licht zijn andere toeristische vormen een bedreiging voor het bekende, en wordt gevoelsmatig als concurrentie ervaren. Omdat veel buitenlandse toeristen zelfstandig reizen en Hongarije in hun reisplannen opnemen, en omdat steeds meer Hongaren individueel reizen, wordt individueel toerisme wel beter geaccepteerd, maar wordt onbewust (door gebrek aan gespecialiseerde kennis?) maar heel weinig aan -recreatieve – toeristische behoeften voldaan.

Niet goed wordt begrepen dat andere vormen van toerisme een aanvulling op het bestaande toerisme zijn, meer nog dan concurrentie.Niet goed wordt begrepen dat veel individuele toeristen bij voorkeur geen grote, ‘massieve’ toeristische faciliteiten (hotels) zullen gebruiken en bij gebrek aan alternatieven zelfs liever doorreizen. Goed begrepen wordt dat groepstoeristen zich niet snel aan individueel toerisme zullen overgeven. Intussen groeit langzaam aan wel het besef, dat de toeristen voor de zo beroemde en verheerlijkte thermaal baden en -inrichtingen iets meer verlangen dan alleen een bed, het (thermaal) bad, de therapieën, het restaurant, de bar en zichzelf.

Ten koste van dure investeringen worden intussen op meerdere plaatsen bij de thermaal complexen recreatieve voorzieningen gebouwd: te eenvoudig, of groots en luxueus, maar vrijwel altijd alleen voor de “eigen” toeristen van een complex. Daardoor zijn de recreatieve voorzieningen – binnen de heersende inzichten – niet toereikend, of niet rendabel te maken.

Introductie en deelname door buitenlandse bedrijven aan nieuwe toeristische vormen is niet alleen een bron van inkomsten voor de buitenlandse ondernemers, maar ook een aanvulling op het bestaande Hongaarse toerisme.Nederland, Nederlanders, Nederlandse bedrijven en Nederlandse opleidingen hebben op het gebied van toerisme, vrije tijd en dag-toerisme een unieke internationale ervaring en reputatie. Wanneer “Nederland” met haar kennis naar Hongarije kijkt, zullen de Nederlanders en de Nederlandse bedrijven tientallen mogelijkheden zien om het Hongaarse toerisme te verbeteren en mee op te bouwen. Goed opgezette projecten bevorderen niet alleen het Hongaarse toerisme, maar kunnen voor de Nederlandse ondernemers zelf ook uiterst winstgevend zijn. Bijvoorbeeld met (recreatieve) groeiprojecten, projecten die met een stijgende toeristische behoefte mee groeien. Of recreatieprojecten die tussen thermaal complexen gebouwd worden en zo de thermaal toeristen van meerdere thermaal plaatsen bedienen. (Thermaal baden komen in Hongarije zo frequent voor, dat de thermaal complexen in sommige regio’s niet meer dan 5 tot 30 km uit elkaar liggen.) Of een grote variatie in soorten recreatie, zodat de thermaal (en andere) toeristen een gevarieerd pakket aan binnen- en buitenrecreatie tot haar beschikking krijgt.

Natuurlijk zijn er al Nederlanders actief in Hongarije. De grootste Boedapester hotels van internationale hotel ketens hebben Nederlandse hotel directeuren. Enkele Nederlanders zijn zelfs goed ingerichte campings begonnen. Helaas zijn niet alle eigenaren van Nederlandse campings toeristisch onderlegde camping eigenaren. Enkele Nederlandse camping eigenaren in Hongarije zijn helaas te vergelijken met avonturiers die op basis van de lage Hongaarse lonen veronderstellen dat zij in Hongarije gemakkelijker (goedkoper) kunnen investeren. Door de lage bezettingsgraad delen ze nu vaak in de armoede of, als ze het wel goed doen, beperken ze de Hongaarse campingondernemers in hun ontwikkelingsmogelijkheden want de gemiddelde bezetting van de campings op jaarbasis haalt nu waarschijnlijk nog geen 25% (betrouwbare statistische gegevens ontbreken!) en de gemiddelde hotel bezetting haalt nog geen 52% (terwijl er maandelijks nog steeds hotels gebouwd en geopend worden…).

De beste manier voor toeristische ondernemers om wat te verdienen is door elkaar aan vullen. Een compleet toeristisch pakket biedt zoveel programma mogelijkheden, dat toeristen zich – voor een langere tijd dan hun vakantie duurt – bezig kunnen houden. Wanneer dat lukt hebben de toeristen een goeie reden om nog eens terug te komen. Een vergelijking met de evolutie die in Nederland heeft plaats gevonden is voor de ontwikkeling in Hongarije zeker op zijn plaats: de groei van wegrestaurant tot familiepark begon in Nederland als een restaurant met een speeltuintje. Vanwege het speeltuintje kwamen families met kinderen. De kinderen speelden terwijl de ouders aten en toezicht hielden. Wanneer de inrichting en omgeving aanspraken moest op een gegeven ogenblik worden uitgebreid: het restaurant en de speeltuin, ieder op zijn beurt. Na een bepaalde tijd kon je over een familiepark(je) of recreatiepark gaan praten.

De realisatie van attracties in Hongarije kan op meerdere manieren. Het gat in de markt is zo groot dat vrijwel alles kan. De bedrijfsvorm is zoals eerder gezegd een zaak tussen de ondernemer en zijn advocaat. De realisatie kan in Hongarije met volledig Nederlands personeel worden gedaan, met alleen een Nederlands management, of met in Nederland – in de Nederlandse praktijk – opgeleide Hongaren. De inrichting kan in Nederland worden gemaakt, of in Hongarije geproduceerd, afhankelijk van de complexiteit heeft ieder systeem zijn voor en nadelen. Wanneer daar vragen over zijn, ben ik graag bereid om in afzonderlijke situaties te adviseren.De kring waar ik voor de toeristische attracties aan denk, zijn in de eerste plaats dagrecreatie ondernemers die aan uitbreiding over de grens willen nadenken. Op de tweede plaats de bouwers van attractieparken die hun markt willen vergroten en de bouwers van attractieparken die in het (nog) goedkope Hongarije zowel voor Hongarije als voor de export willen produceren. Tenslotte denk ik aan bouwondernemers die met behulp van de Nederlandse (computer geregisseerde) technieken goedkope woning- en bungalow- bouw kunnen realiseren.

Suggesties
Ziektekosten verzekeraars: Ziektekosten verzekeraars kunnen gebruik maken van de bijzondere fysiotherapeutische mogelijkheden om hun verzekerden sneller (= goedkoper) te revalideren, vooral wanneer zij zorgen voor hun eigen, of in ieder geval zorgen voor Nederlandstalige begeleiding van hun patiënten. De bereikbaarheid van attracties voor de vrije tijd is natuurlijk een aanbeveling.

Kruidentuin: Hongarije leeft oorspronkelijk van de landbouw. Er zijn daardoor veel landbouwscholen met praktijktuinen. Voor veel scholen is de praktijktuin een grote financiële belasting. Stelt U zich als oplossing de volgende mogelijkheid voor: onder uw leiding wordt de praktijktuin een kruidentuin. Kruidentuinen kunnen worden aangelegd als wandelparken met openlucht galerie aspiraties. De leerlingen kweken gedurende meerdere seizoenen per jaar de kruiden voor gevarieerde kruidenoogsten.De verwerking van kruiden kan natuurlijk gedemonstreerd worden: drogen, malen, op olie, op azijn en op alcohol. Ook de toepassingen kunnen gedemonstreerd worden: kruidengeneeskunde, cosmetica en keukengebruik. Verwerkingen en toepassingen kunnen versterkt worden door kruiden winkels, (internationale) kruiden boekhandels, schoonheidssalons, demonstratiekeukens en gespecialiseerde restaurants. Ik durf zelfs aan te nemen dat een dergelijke ingerichte kruidentuin zeker in de belangstelling zal staan van de (internationale) kruidenhandel!Het eindresultaat zal een bloeiende toeristische attractie zijn met financieel voordeel voor de landbouwschool en uiteindelijk ook werkgelegenheid voor een arme Hongaarse regio.

Beschikbaarheid en bereikbaarheid
Hopelijk heb ik met deze serie uw belangstelling gewekt voor de zakelijke mogelijkheden op de Hongaarse toeristische markt. Deze serie is gepubliceerd door de afdeling Hongarije van inZaken.eu, maar zal ook beschikbaar zijn via – onder andere – de Economische Afdeling van de Nederlandse Ambassade in Boedapest. Vragen over de behandelde onderwerpen beantwoord ik graag. Ik ben bereikbaar via de bovengenoemde adressen of via mijn e-mail adres: campinginform@gmail.com.