Wanneer wij vroeger door het Hongaarse Bakony gebergte trokken werden wij getroffen door de extreme schoonheid van het landschap waar wegen doorheen liepen met merkwaardige hard rood-bruin gekleurde bermen, maar ook door vieze industriële kabelbaantjes en grote fabrieken. Er werd ons al snel verteld wat het allemaal voorstelde maar, voordat ik dat aan mijn tekstverwerker toevertrouw, zal ik eerst aangeven waar het Bakony-gebergte ligt en welk gedeelte van dat Bakony-gebergte betrokken is bij het grote ongeluk dat van de week door de breuk van een reservoir-wand heeft plaatsgevonden.
Voor het gemak stel ik voor om eerst op een landkaart te kijken, om te zien waar de ramp zich afspeelt. Bijvoorbeeld op Google-maps. Stelt U Google-maps zo in, dat u aan de linkerzijde de plaatsnaam szombathely kunt lezen en aan de rechterkant van de kaart het noordelijke deel van het Balatonmeer en het volledige schiereiland Tihány zichtbaar is. Met de plaatsnaam Pápa in het noorden hebt u zo ongeveer het hele Bakony-gebergte op uw monitor. Het landschap is licht glooiend en ziet er traditioneel, uitnodigend en vriendelijk uit. In dit gebied vindt de bauxiet winning plaats, de grondstof voor aluminium, geconcentreerd in het gebied langs de hoofdweg nummer 8. met aluminium fabrieken tussen Székesfehérvár (eindproducten) en de fabrieken die aluminium uit het bauxiet winnen bij Várpalota en Ajka. Daar ziet u ook de kabelbaantjes door het landschap gaan, van de winplaatsen naar de fabrieken.
Het winnen van aluminium is een complex proces, wat er – zonder er een ingewikkelde natuur- en scheikundeles van te maken – op neer komt, dat het bauxiet (de aluminium aarde of erts) wordt vermalen en in enorme bassins met hete natronloog vermengd. Onder invloed van het natronloog ontstaat natriumaluminiumhydroxide, waaruit later, met behulp van elektrolyse, aluminium gewonnen wordt voor verdere verwerking. Na het winnen blijft het natronloog houdende rood-bruine bauxiet aarde over die wordt opgeslagen in bassins met enorme capaciteiten.
Natronloog wordt ook wel caustic soda genoemd en is een sterk bijtende (vloei)stof die zwaar verdund wordt toegepast in bijvoorbeeld riool- en gootsteenontstoppers.
Na het winnen van het aluminium uit het bauxiet blijft een hoeveelheid bauxit-aarde over met daarin het natronloog. Voor dat “afval product” heeft men waarschijnlijk geen, of nog geen, andere oplossing dan opslag in bassins zoals het bassin waar nu een wand van is doorgebroken. Er was vroeger wel een oplossing, maar met de kennis van vandaag was die toepassing – in de wegenbouw – niet meer vol te houden. Kilometers lange ondergrond voor wegen, laag(je) asfalt er over heen en klaar was kees! De bermen waren daardoor inderdaad net zo imposant rood-bruin als dat nu het hele landschap er uit ziet, na de breuk van een van de bassin-wanden.
Een ramp is een ramp en deze ramp met minimaal 4 doden en ver over de honderd gewonden met vaak de ergste chemische brandwonden mag niet worden onderschat. Het zal nog maar een grote vraag zijn wie voor de kosten en de gevolgen van de ramp aansprakelijk gesteld gaan worden. De hele Hongaarse aluminium industrie was vroeger in staatshanden en is pas na de omschakeling van het politieke systeem in 1989 geprivatiseerd. Enkele fabrieken zijn in de handen van de werknemers gekomen die omwille van economische belangen zowel samen zijn gegaan met buitenlandse bedrijven, als combinaties met buitenlandse partners (bedrijven) zijn aangegaan. Zeker is in ieder geval, dat de bedrijven voor rampen als die we nu meemaken absoluut onvoldoende verzekerd zijn.
Bij het zoeken naar schuldigen zullen het Staats Privatisering Bedrijf, haar verkoopcontracten en de verkoopvoorwaarden hopelijk onderwerp van gesprek worden.
Leave a Reply