In de tentoonstelling Evolve van de stichting Kunstwerkt in Art Centre Schiedam zag ik intrigerende houten beelden van Ingrid van den Oord. Ongeveer een jaar geleden had ik een bijzonder beeld van haar gezien van twee kompassen op twee voeten die bij de enkel afgesneden waren. Nu zie ik andere werken van haar hand.
Ik spreek Ingrid op de tentoonstelling met vele prachtige beelden. Haar beelden bekijken we vanuit de hoogte op de tweede verdieping. Ingrid, naar aanleiding van het werk met de twee kompassen: “Dat is het werk Where is North from here? Dat gaat over het verplaatsen van de noord- en zuidpool van onze aarde. Dat is af te lezen door wetenschappers aan magnetisch gevoelig gesteente. Eerst komt het magnetische veld in en om de aarde in een chaotische periode, dan klappen de polen om: noord wordt zuid en andersom. Ook het dagelijkse leven staat op ’n switch.”
Grip krijgen op de wereld
In haar werk probeert Ingrid uit te zoeken hoe zij en haar medemensen zich verhouden tot situaties in de maatschappij. “Dat doe ik door goed om me heen te kijken en proberen te begrijpen hoe mensen dingen ervaren en ook te analyseren hoe wetenschap – van de kleinste moleculen tot en met het heelal – werkt. Ik wil er grip op krijgen. Ik ben heel nieuwsgierig naar de ander en het andere. Naar mijn gevoel verschuift alles heel hard.”
Hout
Driekwart jaar voor haar afstuderen kwam ze in aanraking met hout. “Mijn oma had in haar tuin een boom omgezaagd, een Magnolia. ‘Is dit iets voor jou?’ vroeg ze. Ik heb alles op het gebied van beeldhouwen in hout zelf aangeleerd. Het is een kwestie van goed kijken en uitproberen. Ik werk heel graag met hout.”
Het liefst werkt ze met noten-, eiken-, essen-, beuken- en robiniahout. Robuust hardhout. Vuren- en lindehout zijn te zacht. Van dat eerste stuk hout uit de tuin van haar oma maakte ze een beeld van een figuur liggend op een arm, een verschrikte figuur. “Ik liet de schok die die figuur ervoer zien.” Met dat beeld studeerde ze af.
Werken vanuit een Concept
Veel beeldhouwers werken vanuit het materiaal. Dat is niet het geval bij Ingrid. Zij werkt vanuit een Concept. Eerst maakt ze een schets en dan zoekt ze het hout erbij. “Het meeste hout heb ik gekregen. Het praat zich ook een beetje rond. Een boerderij in Den Bosch werd gesloopt. Ik hoorde: ‘Ik heb mooi hout voor je liggen’. Tegen notenhout zeg je geen nee. Met beukenhout maak je prachtige werken. Ik zou graag met fruitbomen-hout willen werken, maar de stam is meestal te dun.”
De werken
Ze heeft geen sleutelwerk, zegt ze, maar wel belangrijke werken. Bijvoorbeeld Where is North from here?, dat al ter sprake kwam. Vanuit de tweede verdieping van het Arts centra bekijken we haar beelden, onder meer:
Tijd is materie, een recent beeld (2024) dat staat op een driehoeksokkel. Het is gemaakt van notenhout en multiplex. Te zien zijn armen over elkaar in een bijzonder soort knoop, overeind geplaatst . Het verbeeldt de complexiteit van het leven. “Wat is tijd? Hoe ervaar je tijd? Groei is tijd en ervaar je.”
If I knew then what I know now, twee voeten die met de tenen in elkaar zijn geschoven (2020), van essenhout, met een spiegeltje eronder. “Dit beeld is gemaakt uit een oud beeld. Via het spiegeltje is er een deel te zien wat bewaard is gebleven en nu een (nieuwe) rol speelt. Het haakt in op de onmogelijkheid terug te keren naar vroeger en om met de kennis van nu andere beslissingen te nemen.”
Ze zeggen dat het goed komt, een beeld uit 2007. Aan ringen op twee houten plankjes aan de muur hangen twee borsten. Gemaakt van robiniahout. “Een borst is overdwars doorgesneden en weer gehecht met dikke witte draden. Het ziet er niet naar uit dat dat nog ooit goed kan komen. De tweede borst is gaaf en ziet er sterk uit. Wie vertrouw je in je meest kwetsbare momenten?”
Neem maar, een beeld uit 1998 van essenhout.“Een bloemvorm met vijf grote volle borsten. Het gaat over mijn bewondering voor het opofferend vermogen van de vrouw voor haar kroost.”
Een Pietà uit 2010, gemaakt van eikenhout met op de schoot van Maria een katoenen witte stof. “In de kunst is de Pietà bekend als de moeder Maria, die rouwt met haar overleden zoon. In deze verbeeldingen ligt hij gedrapeerd over haar schoot wanneer hij van het kruis is afgenomen. Voor mij is de Pietà puur een vrouw in rouw. Ik heb de rouwende Maria naar deze tijd willen halen, een vrouw van deze en alle tijden. Zij rouwt om alle verlies, van kinderen, partners, ouders. Ik heb bewust dit archetype gebruikt om het heftige rouwproces om te zetten in een beeld. Op de plaats van haar linkerborst is een afdruk van een gezicht gemaakt. Een indruk daar waar haar hart zit.”
Een hak met een edelsteen
En in de etalage zie ik een voet. De titel van het beeld is Identiteit van notenhout en beukenhout (2013).Een voet met in de hak een edelsteen van blauwe zirkoon gezet in zilver. “Het is de plek waar je contact maakt met de aarde. Welke weg bewandel je? Hoe loop je? Er is een rechte lijn van de hak naar je kruin, de as van het menselijk lichaam.”
Communiceren met de kijkers
Ingrid van den Oord komt oorspronkelijk uit Ammerzoden in het rivierengebied. Na haar afstuderen kwam ze via Heusden-Vesting en Tilburg terecht in de Hoeksche Waard. Vanaf 1996 durfde ze naar buiten te treden met haar werk en heeft sindsdien meegedaan aan vele exposities, elk jaar wel een of twee keer. “Ik wil graag communiceren met mijn werk. Van kijkers hoor ik dat de beelden hen aanleiding geven tot associaties, ze gaan ervan nadenken. Ik vind het heel leuk dat dat gebeurt. Soms leidt het tot heftige emoties, waar ik zelfs van kan schrikken.” Daarnaast treedt Ingrid regelmatig op als dichter. Tijdens een voordracht in de expositie Evolve las ze enige gedichten voor. In najaar van 2025 verschijnt haar vijfde bundel.
Wat is haar ervaring van het kunstleven?
“Belangrijk is dat ik mezelf een plaats kan geven in de wereld door middel van mijn werk. De kunstwereld is vrij complex. Galeries en expositieruimten werken heel selectief, ze schermen zich behoorlijk af. Het is soms een koude en harde wereld. De vereniging KunstWerkt, waar ik lid van ben, ervaar ik als een warme, hechte groep.”
Tot slot, wat is haar filosofie?
Ingrid: “Mensen lopen in een museum overal snel voorbij. Kies een werk, zou ik zeggen, je hoeft niet alles te hebben gezien. Consumeer geen kunst, maar ervaar kunst.”
Afbeeldingen: 1) Inside Out, 2023, 2) Pietà, 2010, 3) Time is matter, 2024, 4) If I knew then what I know now, 2020, 5) Identity, 2013, 6) They say it will be alright, 2007, 7) Just take it, 1998, 8) portrait picture Ingrid van den oord
Niets van dit artikel mag gebruikt worden voor training Ai, of voor commerciële doeleinden. Neem contact op met de auteur. Alle werken en foto’s zijn auteursrechtelijk beschermd.
https://www.ingridvandenoord.com/
https://stichtingkunstwerkt.nl/deelnemers/ivdoord
https://www.instagram.com/ingrid4art/
https://stichtingkunstwerkt.nl/exposities
