Sinds de mens de meest invloedrijke soort op de planeet aarde is geworden, is die planeet er niet op vooruit gegaan. Sterker nog: de aarde is aanzienlijk uitgeput en vervuild. Dit heeft gezorgd voor veranderingen in land, milieu, water, grote en kleine organismen en in de atmosfeer.
Het tijdperk van de mens op aarde wordt ook wel het Antropoceen genoemd. Fotograaf Hans de Ronde presenteerde in Amsterdam zijn foto’s onder de titel Post-Anthropocene World. Hij toont hierin een wereld waarin de mens is verdwenen en de natuur weer de overhand heeft gekregen.
Het verval in de stad
Ik sprak Hans de Ronde in de galerie te midden van zijn foto’s. Hij vertelt dat hij al in de jaren zeventig van de vorige eeuw foto’s van verval maakte. In Schiedam, waar hij toen woonde en Rotterdam legde hij het verval van de stad vast met foto’s van huizen die afgebroken gingen worden en fabrieken die gestopt waren.
Hij fotografeerde in die tijd alleen nog in zwart/wit en nog geen landschappen. Dat veranderde toen hij naar Oostenrijk ging eind jaren negentig. Hier legde hij het imposante berglandschap vast, met dia-film in kleur. “Landschap is mooier in kleur”, zegt hij, “steden eigenen zich meer voor zwart/wit.” In 2000 ging hij voor het eerst naar Scandinavië (Noorwegen en Zweden) en daarnaast naar het Verenigd Koninkrijk.
De kracht van de natuur
Hans de Ronde zag niet alleen mooi landschap, maar ook verval. En tegelijkertijd de kracht van de natuur te midden van dat verval. We maken een rondje langs de foto’s en zien onder andere:
- Een lang dierenspoor (een eenzame vos?) in de sneeuw op een bevroren meer. Het spoor eindigt in een onbekende verte.
- Een overleden zeearend, aangespoeld op het strand van Andøya, een van de Vesterålen eilanden en wat verder een foto van de schedel van een schaap in Wales.
- Een gebouw van betonstenen met een gele deur te midden van een sneeuwlandschap. Het lijkt alsof het alleen een voorgevel is. Vastgelegd in Jotunheimen, Noorwegen. De Ronde: “Is het een deur naar een andere wereld?”
- Paarse kronkelingen, het zouden hersenen of darmen kunnen zijn, maar het is een foto van een paddenstoelen soort. “Slechts een paar centimeter groot, vastgelegd in ‘t Gooi in Nederland.”
- Een onheilspellende wolk, vastgelegd in Noorwegen. “Die wolken zie je daar vaker.” Een houten schuur, deels ingestort. “Blijft de rest overeind?”
- Een kerncentrale in een leeg landschap. ”Het beeld symboliseert de mens die verdwenen is en ‘het ding’ dat onbelemmerd zijn gang gaat en dat mogelijk de onheilspellende wolk oplevert die we net gezien hebben.”
Sleutelwerk
Welk werk zou hij als een sleutelwerk aanduiden? “Niet specifiek een van de foto’s van de tentoonstelling, maar alles wat hier hangt. Het laat een wereld in verval zien met een natuur die de regie weer over tracht te nemen. Het thema is me ingegeven door hoe we met de aarde omgaan en hoe we haar uitputten.“
Hoe lang is hij actief als fotograaf?
“Zestig jaar. Ik fotografeerde al op de lagere school in Schiedam. In de zesde klas kreeg ik een camera, een Kodak Brownie, waarin rolletjes van 16 opnamen van 4 x 4 cm gingen. Ik fotografeerde familie, feestjes en ik ging ook op stap. In het Westbroekpark in Den Haag met die prachtige rozenperken maakte ik foto’s van de rozen, in zwart-wit natuurlijk. Het resultaat viel behoorlijk tegen. Al die mooie rozen leken in zwart/wit sprekend op elkaar, maar het was wel een geweldige les in het kijken in zwart/wit.”
Fotovakschool
In jaren zeventig ging hij naar de Fotovakschool in Den Haag. “Ik heb het drie jaar gedaan. Op een gegeven moment moest ik examen doen, maar dat is er nooit van gekomen. Bij de opdrachten voor het examen werd er toen van uitgegaan dat je al als leerling of assistent bij een fotograaf werkte. Maar toen ik met mijn mapje foto’s bij alle mij bekende fotografen in Rotterdam langs ben gegaan, wilde er niemand zelfs maar naar kijken. Dat werd dus niks.”
Vervolgens deed hij een avondopleiding in Rotterdam en haalde daar zijn bachelor diploma Biochemie. “Daar heb ik wel werk in gevonden. Het leidde zelfs tot publicaties met mij als co-auteur in bladen als The Lancet en Nature over bloedstolling / trombose.”
Fotograferen deed hij in zijn vrije tijd. “Ik ben altijd blijven fotograferen.”
Fotoacademie Amsterdam en begeleiding
In 2008 / 2009 maakte hij kennis met Hans van Ommeren. “Die zei me: je moet naar de Fotoacademie in Amsterdam gaan. Dat deed ik, samen met mijn partner. Samen hebben we het eerste jaar van die Fotoacademie gedaan. Ruud de Jong, de artistiek directeur, heeft nog geruime tijd geprobeerd ons te behouden voor het tweede jaar, maar we zijn na een jaar gestopt omdat het bij een full-time baan wel erg veel vrije tijd kostte. We hebben wel diverse dingen opgepikt.
Via de Fotoacademie zijn we met Robert van der Molen in contact gekomen. Hij begeleidt ons nu nog steeds. Waar we het meest van opsteken is het editen. Dat lijkt soms wel een grotere kunst dan het fotograferen zelf.”
Wat is zijn ervaring met het fotografieleven?
“Dit is mijn eerste expositie. Ik krijg alleen maar complimenten en als de gelegenheid zich voordoet ga ik in de toekomst zeker meer exposeren. Ik laat het een beetje op me afkomen.”
Tot slot, wat is zijn filosofie?
“We moeten wat zuiniger met de aarde omspringen en niet verwachten dat onze techniek alle problemen wel op zal lossen.”
© foto’s: Hans de Ronde
Abeelding: Wolk
https://www.hansderonde.com/
https://www.instagram.com/rondehansde/
https://gallerywm.com/WP/hans-de-ronde-post-anthropocene-world-03-01-01-02-2025/
