Imran Channa zoekt de derde ruimte waar nieuwe mogelijkheden en interpretaties zich kunnen ontvouwen.

Eind maart was ik op Art Rotterdam 2026. Bij de stand van galerie SANAA trok een landschapsschilderij in groene, blauwe, paarse en oranje tinten mijn aandacht. Het beeldde berglandschappen af. De kunstenaar, Imran Channa, was aanwezig en deelde wat informatie over zijn werk.

Later vertelde hij me meer over zijn centrale thema en het onderzoek dat hij had gedaan.

Verhalen

Imran Channa: “In mijn werk staan verhalen centraal. Verhalen kunnen zowel informatie als desinformatie bevatten. Al vele jaren onderzoek ik archieven en archeologische plekken in verband met hun rol in zowel kennisproductie als moderne mythevorming.”

Hij is geïnteresseerd in hoe verhalen worden geconstrueerd door fragmenten van artefacten, taal, geheugen, mythe en digitale cultuur, voegt hij eraan toe. “Deze elementen kunnen samen nieuwe speculatieve vormen creëren, alternatieve werelden bedenken die verschillen van de wereld die we kennen. Die alternatieve werelden voelen vertrouwd aan, maar zijn instabiel en kunstmatig.”

Land en landschap & videogametechnologieën

De laatste tijd richt hij zich meer op het idee van land en landschap, en op hoe mythische herinneringen kunnen worden gesimuleerd door middel van videogametechnologieën. “Ik onderzoek hoe mythe en technologie kunnen zorgen voor nieuwe denkbeelden in het post-waarheidstijdperk.” Daarvoor gebruikt hij een breed scala aan materiaalbronnen in mijn projecten, variërend van Zuid-Aziatische geschiedenissen en koloniale filmarchieven tot natuurlijke substanties zoals heilig water, stof en puin uit politiek beladen landschappen, evenals filmkorrel en digitale elementen zoals computerpixels.

Dit thema komt voort uit de behoefte om te onderzoeken hoe de realiteit tegenwoordig wordt gevormd en door de media wordt overgebracht. “We worden voortdurend omringd door geconstrueerde verhalen via media, technologie en politieke, religieuze en wetenschappelijke ideologieën, en ik ben geïnteresseerd in hoe deze verhalen ons gevoel van verbondenheid, identiteit en ‘waarheid’ vormgeven. Door middel van speculatieve methoden construeer ik werelden die balanceren tussen fictie en realiteit, en creëer ik ruimtes waarin kijkers kunnen heroverwegen wat voor hen als natuurlijk of vanzelfsprekend aanvoelt.”

Opgroeien in een verhaal: droomtijd en het ontstaan van een verhaal

Er zit ook een sterke autobiografische dimensie aan dit onderzoek. Hij werd geboren in een klein dorpje in Sindh, een regio die geassocieerd wordt met een van de vroegste beschavingen van het Indiase subcontinent, nu onderdeel van Pakistan. “Tijdens mijn jeugd was ik ondergedompeld in verhalen, folklore en geloofssystemen die geworteld waren in magie en het bovennatuurlijke. Later, door kunst en geschiedenis te studeren, begon ik onderscheid te maken tussen fictie en werkelijkheid. Deze verschuiving bracht me ertoe kritisch te onderzoeken hoe dominante verhalen worden geconstrueerd en verspreid door verschillende machtsstructuren.”

Heeft Imran een sleutelwerk?

Hij kan niet één enkel werk aanwijzen, maar eerder is er sprake van als een evoluerend geheel van onderling verbonden projecten. “Een sleutelproject is echter Promised Land (Beloofd Land), ontwikkeld als een interactieve videogame-installatie met drie kanalen.

Dit project is gebaseerd op Nederlandse koloniale documentaires en etnografische films die in opdracht van het Koninklijk Instituut voor de Tropen zijn gemaakt en bewaard worden in de archieven van het Eye Filmmuseum. Deze films fungeerden als vroege simulaties van de wereld: ze brachten territoria in kaart, kaderden ze en controleerden ze visueel, net zoals videogames tegenwoordig navigeerbare werelden creëren. Ze transformeerden land in beelden, organiseerden mensen in typen en presenteerden uitbuiting als orde of vooruitgang, waardoor territorium effectief een speelbare kaart werd. Zonder een vast verhaal ontstaat de betekenis in het werk door middel van navigatie en interactie.”

Betoverd Land (Enchanted Land)

Betoverd Land kan worden gezien als een voortzetting van dit project. “In deze serie onderzoek ik het idee van een perfect of verbeeld thuisland door middel van een dialoog met door AI gegenereerde taal en beelden. De werken tonen landschappen die niet bestaan, maar toch vreemd vertrouwd aanvoelen: serene bergen, watervallen, bossen en visioenen van een geïdealiseerde, veilige en prachtige wereld.”

Op zoek naar deze droom verhuisde hij naar Nederland, aangetrokken door de geïdealiseerde beelden die wijdverspreid zijn in de visuele cultuur. “Het idee van een perfect thuisland, een paradijs beloofd door politici, religie en technologen, is vaak een fantasie die is ontstaan door een geschiedenis van geweld en uitbuiting. Toch blijft het zeer aantrekkelijk, vooral in een tijd die wordt gekenmerkt door gefragmenteerde geografieën en geopolitieke instabiliteit.

Zowel Beloofd Land als Betoverd Land brengen mijn voortdurende interesse in fictie, politieke verhalen en de esthetiek van geconstrueerde realiteiten samen.”

Hoe lang is hij al kunstenaar?

“Ik werk al een aantal jaren als kunstenaar en heb mijn praktijk ontwikkeld door middel van zowel formele opleidingen als artistiek onderzoek. Ik behaalde mijn BFA in Schilderkunst en MA (Hons.) in Beeldende Kunst aan het National College of Arts in Lahore, Pakistan. Later werd ik artist-in-residence aan de Jan van Eyck Academie in Maastricht.

Ik heb ook deelgenomen aan verschillende prestigieuze residenties en onderzoekbeurzen, waaronder die van Harvard University (Boston), Eye Filmmuseum (Amsterdam), Akademie Schloss Solitude (Stuttgart) en Gasworks (Londen).”

Zijn werk is tentoongesteld op belangrijke internationale locaties, waaronder het MAX Ernst Museum (Brühl), Eye Filmmuseum (Amsterdam), het European Media Art Festival (Osnabrück), het Museum voor Moderne Kunst Algerije (Algiers), Lahore Biennale 03 en Troy House Art (Londen). Hij heeft tentoonstellingen gehad in Europa, Noord-Amerika, het Midden-Oosten en Azië. “Deze ervaringen hebben mijn interdisciplinaire benadering en mijn interesse in het werken met verschillende media en contexten gevormd.”

Tot slot, wat is zijn artistieke filosofie?

Imran Channa: “Ik zie mijn werk als een vorm van voortdurend onderzoek dat vaststaande narratieve en geloofssystemen ter discussie stelt, terwijl ik tegelijkertijd een ruimte creëer waarin betekenissen kunnen verschuiven en nieuwe kunnen opduiken. Ik ben geïnteresseerd in het construeren van een ‘derde ruimte’ waar nieuwe mogelijkheden en interpretaties zich kunnen ontvouwen. In de kern gaat mijn werk over het vertellen van verhalen, maar niet in lineaire zin. Het gaat erom omstandigheden te scheppen waarin verhalen ontstaan, elkaar overlappen en soms tegenspreken.”

Afbeeldingen: 1) Portretfoto Imran Channa, 2) Enchanted Land XVIII 2026 Gouache op papier, Morsecode-afdruk op papier 57 x 69 cm, 3) Promised Land (Savage State, Pastoral State, Desolation State) 2022-23. Interactieve videogame-installatie met drie kanalen. (Computerprogramma) Gebaseerd op Nederlands-Indisch filmarchiefmateriaal uit de collectie van het EYE Filmmuseum, Amsterdam. Elk object is door de kunstenaar gemaakt met Autodesk Maya, Zbrush, Substance Painter, Unreal Engine 4 en de game is door hem geprogrammeerd, 4) Tangible Fiction: Shoe, 2025, 3D-print, PVC-materiaal Editie: 1/3 +AP, Formaat: Variabel, Soundtrack: 00:02:05 min, 5) Lost Pages From One Thousand and One Nights (2021) Installatieoverzicht: Lost Pages, ii, ii, iii, iv. v,vi, vii, viii, 2021, Houtskool en gum op canvas, Afmetingen: 221 x 92 cm (elk werk). Tentoongesteld in de canvasgalerie in Karachi. 6) Heilige Geest (De materialiteit van het onzichtbare), 2017, 305 x 732 cm, Uitgewiste tekening op de muur, stof/resten van de uitgewiste tekening op de vloer, houtskoolpotlood, Conté-krijt, gum.

https://imranchanna.com/
https://www.instagram.com/studio.imranchanna/
https://www.galeriesanaa.nl/