Wat betekent het vandaag de dag om man te zijn? Deze vraag is urgent geworden met de opkomst van de ‘manosphere’, een los online netwerk waarin een stoere, misogyne vorm van mannelijkheid heerst. Deze voelt voor velen bedreigend aan en is met het Trumpisme steeds meer mainstream geworden.
In de tentoonstelling Beyond the Manosphere – Masculinities Today laten hedendaagse kunstenaars mannelijkheid zien als een uiting van macht – maar ook als een geleefde werkelijkheid die alledaags, wankel en teder kan zijn. Zij benaderen mannelijkheid als een breed en gelaagd fenomeen, voorbij de dominante clichés.
Deelnemende kunstenaars
De tentoonstelling brengt 37 kunstenaars samen, met werken van de jaren 1960 tot 1990 van o.a. Miguel-Ángel Cárdenas, Eduardo Paolozzi, Tetsumi Kudo, Melle, Hans Eijkelboom, Paul McCarthy & Mike Kelley, Julio Galán, Pope.L, Sophie Calle en Sylvie Fleury, die mannelijkheid in de bredere context plaatsen van moderniteit, naoorlogse consumptiemaatschappij, industrialisatie en psychoanalyse.
Er zijn ook meer recente en nieuwe werken van kunstenaars als Arlette, EMIRHAKIN, Hamishi Farah, Solomon Garçon, Sven Gex, Jasmine Gregory, Zhana Ivanova, Basir Mahmood, Reba Maybury, Marlie Mul, Sands Murray-Wassink, Paul Pfeiffer, Sara Sadik, P. Staff, Diamond Stingily, SoiL Thornton, Salman Toor, Amanda van Hesteren, Alex Vivian, Bruno Zhu en Selina Zürrer. Zij benaderen mannelijkheid vanuit intimiteit, queerzijn, arbeid, ras, klasse, fetisjering, kwetsbaarheid en beeldvorming. De tentoonstelling laat zien dat mannelijkheid niet stabiel of uniform is, maar een vat vol tegenstrijdigheden. Autoriteit en agressie bestaan naast fragiliteit en banaliteit; controle naast blootstelling; fantasie naast mislukking.
Nieuwe werken en performance
Er is speciaal voor de tentoonstelling nieuw werk gemaakt. Zo verschuift Reba Maybury de machtsverhoudingen in een werk gebaseerd op Liggend Naakt (1910) van Leo Gestel. Jasmine Gregory reflecteert in haar nieuwe schilderij uit de serie Investment Piece op advertenties die rijkdom nog steeds voorstellen als wit en mannelijk. Sven Gex onderzoekt hoe de hedendaagse cultuur nieuwe sjablonen van mannelijkheid vormgeeft door het creëren van ‘personages’, afgeleid van influencers, contentmakers, beroemdheden en acteurs. Hamishi Farah maakt in een nieuw portret Wolfgang Tillmans tot een soort prototype van een nieuwe, succesvolle mannelijkheid zoals die opkwam in de jaren 2000. SoiL Thorntons Husband Chair (een stoel waarop de man kan wachten op zijn winkelende vrouw) wordt site specific voor het Stedelijk uitgevoerd als een opblaasbaar object dat een doorgang blokkeert.
Zhana Ivanova ontwikkelt voor Beyond the Manosphere een nieuwe performance, waarin zij onderzoekt hoe mannelijkheid zich manifesteert in de vanzelfsprekende gebaren, houdingen en bewegingen in het dagelijks leven, en ondermijnt deze patronen subtiel. Met uitvoeringen op de openingsavond, en 18 april, 9 en 10 mei en 13 en 14 juni.
Publicatie
Bij de tentoonstelling verschijnt een publicatie met bijdragen van onder anderen Hannah Black, Judith Butler, Asa Seresin en Maurits de Bruijn. Uitgave van Bierke, Kunstmuseum St. Gallen en Stedelijk Museum Amsterdam, in het Engels en Duits, verkoopprijs € 34,95
Audiotour
Voor de audiotour geven Simon(e) van Saarloos, Maurits de Bruijn en Lilian Stolk, Sjef van Beers en Margarita Osipian van The Hmm hun perspectieven op een aantal werken.
17 april t/m 2 augustus 2026
Leave a Reply