In de tentoonstelling Eye(s) Open gaan elf kunstenaars in dialoog met Eye’s deelcollectie van zo’n 2.000 koloniale films afkomstig uit voormalig bezette gebieden in Indonesië en Suriname.
Zij maakten tien nieuwe werken gebaseerd op deze films. Daarmee leggen ze koloniale structuren en praktijken bloot en bevragen ze de rol van de camera in het bestendigen van macht.
In de collectie van Eye bevinden zich allerlei films uit de koloniale tijd. Het zijn beelden van gebieden zoals die werden gezien en vastgelegd door de bezetter: tijdsdocumenten die, vanuit een eurocentrische blik, bijdroegen aan het in stand houden van een onderdrukkend systeem. Elf kunstenaars, afkomstig uit diverse landen, deden twee jaar lang onderzoek naar de eclectische verzameling van vaak problematische beelden.
Onder meer te zien De Indonesische kunstenaar Riar Rizaldi biedt een nieuwe kijk op phantom ride-films uit het begin van de twintigste eeuw. Hierbij legt een camera op een locomotief het landschap vast. In zijn filminstallatie Tropenkolder wekt Rizaldi de ervaring tot leven van een groep Javaanse spoorwegarbeiders. Hun ongeziene arbeid maakte dit soort films mogelijk.
Het Nederlands-Amerikaanse duo Jongsma + O’Neill (Eline Jongsma en Kel O’Neill) maakten samen het op AI gebaseerde kunstwerk Dominion. De installatie verbeeldt hoe niet-gefilmde ontmoetingen tussen Nederlandse katholieke missionarissen en de lokale bevolking van het eiland Flores er mogelijk hebben uitgezien.
De meerkanaals filminstallatie What We Inherit van de Britse Jameisha Prescod gaat in op de zwarte Surinaamse, spirituele reactie op ziekte. Het toont hoe koloniale ideeën over zwarte lichamen de gezondheidszorg voor Afro-Surinaamse en Marron-gemeenschappen mede hebben bepaald.
Deelnemende kunstenaars
De deelnemende kunstenaars zijn Paula Albuquerque (Portugal/Nederland), Timoteus Anggawan Kusno (Indonesië), Esther Figueroa (Jamaica), Sabine Groenewegen (Nederland), Jongsma + O’Neill (Eline Jongsma en Kel O’Neill) (Nederland/Verenigde Staten), Miranda Pennell (Verenigd Koninkrijk), Jameisha Prescod (Verenigd Koninkrijk), Afrian Purnama (Indonesië), Riar Rizaldi (Indonesië) en Mahardika Yudha (Indonesië).
Eye(s) Open is een rijke caleidoscoop van nieuwe perspectieven en invalshoeken, die aanzet tot dialoog. Eye beheert zijn filmcollectie als een ‘Levend Archief’ dat open staat voor hergebruik en nieuwe interpretaties door makers, denkers en onderzoekers.
Film, Talks & Events
Naast de tentoonstelling Eye(s) Open – Nieuwe Perspectieven op Koloniaal Filmerfgoed biedt Eye een uitgebreid programma in de filmzalen met filmvertoningen, lezingen en evenementen die inhoudelijk aansluiten bij de thematiek van de tentoonstelling. Een aantal onderdelen legt bovendien directe verbanden met de getoonde kunstwerken. Met bijdragen van deelnemende kunstenaars, curatoren en programmeurs van Eye, evenals externe gasten, biedt het programma een verdiepend en meerstemmig perspectief op de centrale vragen en onderwerpen van de tentoonstelling.
3 april – 6 september 2026
Leave a Reply