Herdenkingen in huizen, winkels en scholen die de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog invoelbaar maken.
Izak van Gelder
De foto is gemaakt in 1941 in Den Haag en toont rabbijn Izak van Gelder, zijn echtgenote Lea, hun kinderen en kleinkinderen. De aanleiding voor hun samenzijn is het veertigjarig huwelijksfeest van Izak en Lea.
De in 1872 in Leeuwarden geboren Izak vertrok op dertienjarige leeftijd naar Amsterdam om te studeren aan het Nederlands Israëlitisch Seminarium. Toen hij zijn studie om financiële redenen niet kon afmaken, werd hij godsdienstleraar in Den Haag in de synagoge aan de Voldersgracht, midden in de Joodse buurt. Door zelfstudie wist Izak zijn opleiding tot rabbijn alsnog af te maken, waarna hij een zeer geliefde Haagse rabbijn werd.
Op 30 april vertelt Sara Katzman-Vorst, de achterkleindochter van Izak en Lea, over het leven en werk van Izak van Gelder en laat zij zien hoe het de familie Van Gelder tijdens de oorlog verging.
Spui 248a (Wijklokaal)
Juda Turfrijer
De in 1900 geboren Juda Turfrijer kwam uit een Joods gezin dat woonde in het centrum van Den Haag. Als volwassene had Juda grote moeite om rond te komen, eerst als koopman en kelner, en later met zijn handel in tweedehands goederen. Uit zijn eerste huwelijk kreeg hij drie kinderen, van wie er één al op jonge leeftijd overleed. Zijn tweede echtgenote, de niet-Joodse Christina, schonk hem vijf kinderen.
De familie Turfrijer kwam niet ongeschonden de Duitse bezetting van Nederland door. Juda’s broer Simon werd gearresteerd in verband met de inbraak in een Amsterdams distributiekantoor. Juda zelf werd op 2 juli 1942 opgepakt door de beruchte SD’er Franz Fischer en naar het Oranjehotel overgebracht. Via Kamp Amersfoort kwam Juda uiteindelijk in Mauthausen terecht, waar hij op 28 oktober 1942 werd vermoord.
Op 1 mei vertelt Juda’s kleinzoon Michel Koppe over het onderzoek dat hij deed naar zijn familiegeschiedenis en over Juda en zijn familie.
Van Alkemadelaan 1258 (Nationaal Monument Oranjehotel)
Ancel Grün
Op dit adres woonde de uit Hongarije afkomstige Ancel Grün met zijn eveneens uit Hongarije gekomen vrouw Rozalia en hun vijf kinderen. Beiden verlieten hun geboorteland vanwege het onrustige politieke klimaat, de slechte economie en het vele antisemitische geweld. In Den Haag kreeg Ancel een aanstelling bij de Joodse Gemeente.
Nadat in juli 1942 de deportaties vanuit Nederland begonnen, lukte het Ancel om zichzelf en zijn gezin op een speciale lijst te krijgen, in de hoop dat dit hen voor deportatie zou behoeden. Maar tijdens een razzia werden Rozalia en de vijf kinderen toch opgepakt en naar Kamp Westerbork weggevoerd. Ancel bleef vertwijfeld achter.
Op 2 mei vertellen buurtbewoners Petra Cselényi en Astrid Dekkers over het leven van Ancel en zijn gezin en laten ze zien hoe hun oorlog verder verliep.
Amsterdamse Veerkade 33
- 30 april, 1, 2, 3 en 4 mei 2026
- Open Joodse Huizen
- Huizen van Verzet
Leave a Reply