Een fietser die brutaal haar tong uitsteekt, nozems op de Nieuwendijk, jonge vrouwen in minirokken. Van Amsterdam tot Cuba en Japan zocht Ed van der Elsken dezelfde ongepolijste energie. Andere straten, een andere tijd – en toch herken je het.
Hij is een van de meest geliefde Nederlandse fotografen van de twintigste eeuw. Maar hoe kwamen zijn beelden tot stand? Wat zag hij dat anderen niet zagen? En wat liet hij liggen, soms wel jaren, voordat hij tevreden was?
Naar de werkkamer
De tentoonstelling Ed van der Elsken. Up Close neemt je mee naar zijn werkkamer. Sinds 2019 beheren het Rijksmuseum en het Nederlands Fotomuseum zijn privé-archief, en voor het eerst is dat materiaal van top tot teen onderzocht.
Naast zijn bekendste foto’s zie je ook zijn handgeschreven notities, contactafdrukken vol rode strepen, experimenten uit de donkere kamer en nieuw ontdekte boekdummies.
Zoeken, schaven, opnieuw beginnen
Verspreid over negen zalen volg je hem van zijn eerste reportages begin jaren 50 tot het maken van zijn laatste fotoboek eind jaren 80. Je ziet hem zoeken, schaven, opnieuw beginnen. Reizen naar Cuba en Japan, met dezelfde nieuwsgierige blik als in Amsterdam. Lang nadenken over een boek dat er soms wél en soms níet kwam.
In filmfragmenten hoor je hem zelf praten. Vrijgevochten, eigenzinnig, soms ook twijfelend.
Duizend pogingen
Wat overblijft is het beeld van maker die nooit helemaal klaar was. Iemand die niet zomaar registreerde wat er gebeurde, maar steeds opnieuw zocht naar een vorm die paste bij wat hij voelde. Hij veranderde de Nederlandse fotografie voorgoed. Niet door één perfecte foto, maar door duizend pogingen.
Boek
In samenwerking met nai010 uitgevers verschijnt bij de tentoonstelling het boek Ed van der Elsken. Up Close , geschreven door Hinde Haest, conservator Fotografie van het Rijksmuseum. Het boek is verkrijgbaar in het Nederlands en het Engels.
De publicatie werd mede mogelijk gemaakt door Anneke Hilhorst, Jan en Trish de Bont/Rijksmuseum Fonds, het Jaap Harten Fonds en de Annet Gelink Gallery.
Met dank aan
De tentoonstelling Ed van der Elsken. Up Close wordt mede mogelijk gemaakt door Anneke Hilhorst, het Familie Krouwels Fonds, het Conrad Whelan 42 Fund en Jan en Trish de Bont via het Rijksmuseum Fonds.
19 juni tot en met 13 september 2026
Leave a Reply