Vogels en andere werken van Jeannette Ephraïm

In Art Centre Schiedam is de tentoonstelling Vol van Vogels te zien, met werk van zes kunstenaars, onder wie Jeannette Ephraïm. Eerder had ik werk van haar gezien in Galerie Wind op het Noordereiland, georganiseerd door Mishmash. Daar zag ik vooral lampen en paddenstoelen. Nu zien we haar vogels, vogels met een speciale touch, die in al haar werken terug te vinden is.

Jeannette woont met haar man Paul in een dijkwoning in Krimpen aan de IJssel, waar zij op de zolderverdieping een groot atelier heeft.

Vogeltekeningen

Jeannette heeft me opgepikt van metrostation Capelsebrug. Gearriveerd in Krimpen aan de IJssel zie de brede stroom die de Hollandse IJssel na Gouda geworden is voor mijn neus. Eenmaal binnen kan ik een kijkje nemen in de toonkamer met op de grond, in vitrines en op planken haar gevarieerde werk.

Ik zie talrijke organische vormen waaronder diverse vogels, zeedieren zoals krabben, zeeplanten als waaiende wieren, organische lampen, vogels op theekopjes en ook portretten van dames op theekopjes, waarbij de vrouw of de vogel op het kopje wonderwel matcht met de vormgeving van het kopje. En ook zie ik een aapje (een maki) en een hert. Om de hoek hangen tekeningen van vogels die, vertelt ze, de start waren van een hele serie tekeningen en beelden van vogels die een beetje een menselijke blik hebben.

Kunst & Complex

Na de Kunstacademie (eerst St. Joost in Breda en vervolgens de Willem de Kooning Academie in Rotterdam) maakte ze veel abstracter werk dan nu.

Met enige van haar klasgenoten had ze een atelier in een pand op de Müllerpier. Later vertrok zij met deze groep, inmiddels stichting Kunst & Complex, naar een oud fabriekspand op de Keileweg waar zij een hele grote werkruimte had.

Om de hoek van de toonkamer laat ze een beeld zien, een soort zeeanemoon, gemaakt bij Kunst & Complex. Het maakt deel uit van een serie sculpturen met een plantaardige vorm en een geometrische voet.

Organische, dierlijke en plantaardige vormen

Een tentoonstelling in het Natuurhistorisch museum Rotterdam (rond 2007) was een mooie uitdaging voor haar. Haar interesse voor wat er in het museum te zien was inspireerde haar om in een vergelijkbare sfeer beelden te maken. Maar dan als een eigenzinnige variatie op de natuur. “Daar zijn mijn hertenkop met gouden gewei en hertenkop met langoor uit voortgekomen.” Maar ook vreemde hangende vogels en zeewezens.

Het is voor haar belangrijk dat er een ‘knipoog’ in een beeld zit. “Als ik er zelf om moet lachen is het meestal wel goed. Tegelijkertijd ben ik wel bloedserieus bezig. Het beeld moet wel kloppen, en moet zeker iets vertellen.”

Naar Krimpen aan de IJssel

Na een lange periode bij Kunst & Complex op de Keileweg heeft zij in 2015 haar atelier naar haar huis in Krimpen aan de IJssel verplaatst. Na jaren verbouwen was het huis klaar om er ook te werken. Het had vele voordelen, ook een enkel nadeel. Ze kon bijvoorbeeld niet meer lassen. “Maar je past je aan, zoals een goudvis zich aanpast aan zijn kom.”

Omdat zij nu een tuin had, kon zij pompoenen kweken, die zij gebruikt als ‘verloren mal’ voor haar polyester lampen die zij Jeplights noemt. De aanleiding om deze unieke lampen te maken was een opdracht van het Internationaal Bollencentrum in Hillegom, waar zij grote lichtobjecten maakte voor de bedrijfstuin, aangelegd door Jaqueline van der Kloet.

Jeplights zijn soms te koop in exclusieve tuinwinkels of exposities, maar zij verkoopt ze vooral vanuit het atelier.

Ik zag ook een lamp met courgette voeten en paddenstoelen lampjes met een aardappelvorm als lijfje en beentjes en soms een armpje. Lichtobjecten, vogels, paddenstoelen en pompoenen, ze vormen samen één organische wereld in het atelier.

Heeft Jeannette een sleutelwerk?

Ze heeft diverse sleutelwerken, zegt ze.

Het eerste sleutelwerk toont de overgang van een abstract werk naar een abstract werk met een verhaal. Het is gemaakt rond 1990. “Een soort ‘stairway to heaven’.” Ze laat het zien. Een trapje dat doodloopt tegen een witte ballon die lijkt te willen gaan zweven.

“Ik heb ook een ‘koeientijd’ gehad, (abstracties, afgeleid van koe vormen), dat ook al de overgang naar figuratie aankondigde.” Dat was rond 1993.

Andere belangrijke werken zijn de installaties die zij maakte in samenwerking met andere kunstenaars, zoals de Monsterkeuken en de Groentenkraam in Villa Zebra, samen met Agnes Roothaan.

Opdrachten in de openbare ruimte nemen ook een belangrijke plaats in in het werk van Jeannette.

Haar laatste project is ‘De Man van de Overkant’.

De Man van de Overkant

Jeannette doet vaak en graag mee aan beeldenroutes. In 2025 deed zij mee met een route langs de Westerschelde in Hoedekenskerke. Ze maakte daarvoor een beeld van een man met een waadpak en een zwarte muts turend met zijn hand voor zijn ogen die uitkeek naar de overkant, Zeeuws-Vlaanderen. Het beeld was al snel populair. Heel herkenbaar voor  de Zeeuwen want in Zeeland noemen ze elkaar ‘die van de overkant’ of ‘overkanters’ als ze iemand van het volgende eiland bedoelen. Inmiddels is het beeld op verzoek van de bewoners aangekocht door de gemeente Borsele. Het moest wel van duurzamer materiaal gemaakt worden en dat proces is nu gaande bij een bronsgieterij.

We gaan de trap op naar haar werkruimte. Ik zie een grote werktafel en diverse werken, waaronder vormen die lijken op voelsprieten van slakken. Wonderlijke groeivormen gemaakt van textiel en pur. Ze stonden in een beeldententoonstelling van de Heemtuin Leiderdorp. En ik zie diverse vogels, de een nog mooier dan de ander, waaronder een ooievaar, een witte pauw met trouwjurk (nu ingepakt), een zwart-witte aalscholver, een kluut, een kievit en een wulp. Onder het plafond staan op een balk vogelachtige beelden die de vorm van een gieter hebben. Ze heeft erover gedacht om hier ook een commerciële productielijn van te maken, zoals van haar lampen, maar uiteindelijk heeft ze daarvan afgezien vanwege de rompslomp die het zou geven vooral qua tijdsinvestering.

Tot slot, heeft Jeannette nog een filosofische gedachte?

Jeannette: “Ik heb geen grote boodschap voor de wereld, ik ben meer van de (filosofische) knipoog.”

https://www.jepnet.nl/
https://www.instagram.com/jeannette_ephraim/
https://stichtingkunstwerkt.nl/exposities/2026/vol-van-vogels