Wanda Plantinga schildert wezens die monsterlijk en teder tegelijk zijn

In de Mesdagzaal van Pulchri zag ik een reeks werken in groot formaat van Wanda Plantinga. Het maakte deel uit van een gecombineerde tentoonstelling van het werk van haar met dat van Mansour Bakhtiar, maar die leverde een werk, alle andere werken waren van de hand van Wanda. Ik had Wanda eerder geïnterviewd, in 2017 (zie elders op deze site), maar dit werk was volstrekt nieuw, qua materiaalgebruik, inhoud en vorm.

Ik spreek met Wanda in het café van het Stedelijk Museum in Amsterdam over deze reeks. Het begon in 2022 in Nice, zegt ze. Ze heeft er een vakantiehuis met atelier en in dat jaar maakte ze een serie maskers. Zie het schilderij met het groene gezicht (afbeelding 8).

“Daar begon het mee. Het begint met de vraag waar het is misgegaan met ons mensen, altijd in conflict.” Daarom keerde zij terug naar het leven voor de betekenisgeving, naar de tijd waar alles vreedzaam en vol rust was. “Ik speelde met de vorm; vormen kwamen los en begonnen te zweven. Het resulteerde in deze serie in Pulchri van 20 doeken. Dat is de helft van het verhaal. Er komt nog een flink aantal. Dan wordt het een geheel.”

Are we the Seers or the Seen?

De titel van de serie is Are We the Seers or the Seen? Als je naar de wereld van nu kijkt zie je veel oorlog en ellende. Was er een moment dat er geen conflict was, vroeg Wanda zich af, en kan ik dat schilderen? Zo kwam ze bij het eerste leven, de eerste cellen. Het zoekt naar een moment van pure rust. “Ik begon met niks, toen kwam er een cel, eromheen de stilte. Dan gaat het vrij snel: er komen twee cellen.”

De vormen gingen zweven: het gaat naar boven en het gaat naar beneden. De eerste dunne haarlijntjes verschijnen, die later belangrijk worden. Op papier had ze de stappen opgeschreven: van cellen, naar vegetatie, insecten, de dieren en ten slotte de mens. “Zodra de mens verschijnt wordt het moeilijk en grimmiger. De mens is complex.” Het eindigt met de humanoids, mensachtige wezens. “Die zijn helemaal opgesloten in zichzelf, hebben geen contact met anderen. Dat komt overeen met de beginsituatie. Wij, als mensen, moeten weer naar elkaar toe, weer contact met elkaar hebben.”

Grote schilderbewegingen

Wanda had het plezier ontdekt om met grote bewegingen vanuit haar schouder de verf aan te brengen op doeken van 1.80 bij 1 meter.

We zien meerdere elementen in de ruimte.

“Ik hou ervan het gevecht aan te gaan. Het zijn onbekende vormen, maar het is mijn vormtaal. Ik wil verder, geen bekende vormen schilderen, maar een vorm creëren die nog niet gezien is. Schilderen wat nog niet gezien is, zodat er gezien wordt wat er niet is.”

Waarom is dit thema voor haar belangrijk?

Het is belangrijk voor haar trouw te blijven aan de waarden die voor haar het kunstenaarschap bepalen, zegt ze. “Dat betekent: blijven zoeken naar mijn eigen handschrift, zonder de traditie uit het oog te verliezen. De grote meesters draag ik als het ware met mij mee; zij vormen een innerlijk referentiekader, en zijn geen voorbeeld om te imiteren. Mijn ambitie is om de vormentaal die ik in de afgelopen jaren heb ontwikkeld verder te verdiepen en op te rekken, zodat zij betekenis krijgt binnen de tijd waarin we nu leven. Dat is belangrijk. Niet door mee te bewegen met trends, maar door vanuit een eigen, authentieke beeldtaal een hedendaagse werkelijkheid te verbeelden.”

Heeft Wanda een sleutelwerk?

Dat heeft ze. Het zijn de maskers, als eerste het groene gezicht, en vervolgens zag ze ruimte en vormen in het gezicht (zie afbeelding 8 en 9). Daarnaast is ook het begin van de nieuwe serie een sleutelwerk, met ‘Layers of White’, en de eerste celvorming werken (zie afbeeldingen 3 – 5).

Gelaagd cultureel erfgoed

Wanda Plantinga is geboren in Nederland en begon haar artistieke opleiding aan ArtEZ, Academie voor Beeldende Kunsten in Kampen. “Mijn kunstenaarschap kreeg vorm over verschillende continenten. In Jakarta werkte ik in de wereld van design en reclame, waarna ik mijn studie vervolgde aan de Heatherley School of Fine Art in Londen. Daar kwam de grafische kunst centraal te staan in mijn praktijk. Het markeerde een omslag: van het realiseren van de visies van anderen naar het ontwikkelen van mijn eigen, herkenbare beeldtaal.”

Haar werk wordt bevolkt door wezens die tegelijkertijd monsterlijk en teder zijn: droomachtige vormen waarin een gelaagd cultureel erfgoed uit Indonesië, Zwitserland en Nederland samenkomt. “De natuur, een constante aanwezigheid in mijn leven, resoneert in mijn werk via ingetogen maar krachtige kleuren, rituele gebaren en monumentale vormen. Sinds mijn verhuizing naar Nice, Frankrijk, in 2022 heeft mijn werk zich ontwikkeld in de richting van een grotere eenvoud. Daarbij put ik bewust uit mijn Aziatische erfgoed.”

Ze is nu voor een tijdje in Amsterdam, waar ze werkt in een atelier in de buurt van het Concertgebouw, maar gaat op termijn weer terug naar Frankrijk, ook om een serie grote doeken van 3 bij 1 meter af te maken, ook onderdeel van ‘Are we the Seers or the Seen’. “Ik voel steeds meer de behoefte om te schilderen. Ik wil groot werken, monumentaal. Ik houd van kleur en ik begrijp kleur. Voor mij zijn het Franse en Italiaanse kleuren: emotioneel, warm en dramatisch.

Maar zoals je weet heb ik veel geëtst. Misschien komt in de toekomst juist het fijne samen met het monumentale. Dat lijkt me een mooie richting: monumentale schilderijen met de precisie en aandacht voor detail van een etser.”

Tot slot, wat is haar filosofie?

“Ik ben ervan overtuigd dat wanneer je eerlijk en oorspronkelijk werk maakt, het altijd zijn publiek vindt. Kunst maken is hard werken; eerlijk blijven misschien nog wel harder. Daarom probeer ik geen mooie beelden te maken, maar beelden die iets blootleggen.”

Afbeeldingen: 1) Drawn to Gold, 2) Gliding the Crown, 3) Layers of White, 4) Ocean &Yellow, 5) Sienna & Eye Blue, 6) Symmetry in Azure, 7) The Blue Let Go, 8) Who, 9) Mask Red Crown, 10) Transparent with Yellow, 11) Wanda Plantinga in action

https://wandaplantinga.com/
https://www.pulchri.nl/nl/tentoonstellingen/wanda-plantinga-mansour-bakhtiar-stilte-naar-strijd/
https://www.instagram.com/wjjplantinga/